Thần thoại Hy Lạp: Những nữ thần trao nguồn cảm hứng cho các thi nhân trong lịch sử

(PLVN) - Chín Nữ Thần Muse (Chín Nàng thơ) là những cô con gái của thần Zeus và Nữ thần ký ức Titaness Mnemosyne. Đây cũng là nguồn cảm hứng sáng tác trong các tư liệu văn hóa Hy Lạp cổ xưa. Các nàng được coi là hiện nhân của tri thức, ca vũ, âm nhạc, văn học...

Thần Apollo và Chín Nữ thần Muse xinh đẹp.

Thần Apollo và Chín Nữ thần Muse xinh đẹp.

Có truyền thuyết khác cho rằng họ là những nữ thần sinh ra từ bốn dòng suối Helicon chảy trên mặt đất, sau khi chú ngựa thần có cánh - Pegasus in dấu chân lên trái đất và tạo ra những dòng suối này.

Hiện thân của nghệ thuật

Người dân Hellas tin rằng mọi lĩnh vực của cuộc sống đều có sự bảo trợ của các vị thần. Các Nữ thần Muse không chỉ tượng trưng cho những đức tính tiềm ẩn của bản chất con người, mà còn góp phần thể hiện chúng. Theo thần thoại Hy Lạp cổ điển, vị thần tối cao Zeus và con gái của những người khổng lồ - Mnemosyne đã trở thành cha mẹ của chín cô con gái. Mnemosyne là một nữ thần ký ức, chín con gái của cô còn được gọi là Chín Nàng thơ, theo tiếng Hy Lạp có nghĩa là “suy nghĩ”.

Thần Zeus đưa các Nữ Thần Muse đến với cuộc sống để ăn mừng chiến thắng của những vị thần trên đỉnh Olympus, sau khi đánh bại thần khổng lồ Titan và cũng là để quên đi tội ác của thế giới. Giọng nói thanh thoát, những điệu nhảy xinh đẹp của họ làm vơi đi nỗi buồn trong quá khứ. 

Mỗi Thần Muse nắm giữ một lĩnh vực nghệ thuật. Riêng Apollo, vị thần của âm nhạc, nghệ thuật và thơ ca, là thầy của họ. Ông là một vị thần rất quan trọng của đền thờ Olympus và cũng là một vị thần nắm giữ nhiều vai trò. Chữa bệnh, ánh sáng, tiên tri, kiến thức đều thuộc lĩnh vực ông cai quản. Các Nữ Thần Muse theo chân Apollo, ca hát và nhảy múa vui vẻ khi ông dạo chơi qua những cảnh đẹp thiên nhiên trên núi Helicon, nơi họ sống, được thờ phụng.

Các Nữ Thần Muse đóng vai trò truyền cảm hứng sáng tạo. Mọi người tin rằng nguồn cảm hứng để viết nên một tác phẩm văn học, một bài thơ hay bất kỳ sáng tác nghệ thuật nào đều nằm ngoài tầm kiểm soát của con người, vì nó đến từ các Nữ Thần Muse.

Mãi cho đến thời kỳ Phục hưng và phong trào nghệ thuật tân cổ điển xuất hiện, hình ảnh của Chín Nữ Thần Muse mới được chuẩn hóa, phổ biến rộng rãi. Họ bắt đầu xuất hiện thường xuyên trong những tác phẩm điêu khắc, hội họa. Mỗi nữ thần sẽ cầm một vật biểu trưng riêng gọi là biểu vật.

Tín ngưỡng thờ Chín Nữ Thần Muse thường gắn liền với những thác nước hoặc suối. Trong các lễ thờ thần sẽ có những màn đọc thơ dài cùng các lễ cúng tế đặc biệt. Vào thế kỷ 18, người ta thậm chí còn tìm cách khôi phục những lễ cúng này nhưng không được, hiện nay chúng đã hoàn toàn mai một.

Chín Nữ Thần Muse là ai?

Các nghệ sĩ thời Hy Lạp cổ tin rằng, Chín Nữ Thần Muse chủ yếu sống trên đỉnh Olympus, nhưng đôi khi chín nàng ấy cũng xuống trần thế, truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ. Họ sống trên núi Parnassus, nơi họ nhảy múa, hát theo những âm thanh từ tiếng đàn Lyre của thần ánh sáng Apollo.

Calliope: Thần Muse đứng đầu về hùng biện, thơ ca, sử thi. Calliope là con cả trong chín cô con gái của nữ thần Mnemosyne và thần Zeus. Bà có hai con trai là Orpheus và Linus, bà khôn ngoan, quyết đoán nhất trong số Chín Nàng thơ. Bà bảo hộ các vị vua và hoàng tử giúp họ thực thi công lý, đem đến sự thanh bình cho muôn dân. Calliope là nữ thần của thơ ca, nghệ thuật, hùng biện, âm nhạc. Bà thường cầm trong tay những biểu tượng như một bản ghi, một tờ giấy được cuộn tròn, một cuốn sách, còn đầu thì đội vương miện.

Clio: Là nữ thần bảo hộ lịch sử. Ở Hy Lạp cổ đại, tên gọi của “lịch sử” là “Clio” (bắt nguồn từ Kleos là một từ Hy Lạp chỉ nghệ thuật anh hùng). Bà có một con trai là Hyacinth, thường được mô tả bằng một cuộn giấy mở hoặc ngồi bên một chồng sách. Với tư cách là "người công bố, tôn vinh lịch sử, những việc làm vĩ đại và thành tích".

Euterpe: Tiếng Hy Lạp có nghĩa là “Người mang lại niềm vui”, bà là nữ thần bảo trợ Âm nhạc, được biết đến là người giúp các vị thần trên đỉnh Olympus giải trí. Euterpe đã tạo ra một số nhạc cụ và truyền cảm hứng cho âm nhạc. Bà thường chơi một loại nhạc cụ tên là Aulos (sáo flute đôi).

Melpomene: Nữ thần của bi kịch. Nàng thơ của Hy Lạp cổ đại này gắn liền với những sự kiện bi thảm. Hai cô con gái Melpomena là chủ nhân của giọng nói ma thuật. Họ quyết định thách thức các nàng thơ khác, nhưng đã thua cuộc. Để trừng phạt họ, thần Zeus đã biến các cô gái thành còi báo động (những còi báo động đó gần như đã giết chết các Argonauts). Sau những sự kiện này, Melpomene thề sẽ vĩnh viễn hối hận về số phận của mình. Kể từ đó, bà thường xuất hiện sau một chiếc mặt nạ đau thương trong những chiếc áo choàng sân khấu, một tay cầm dao hoặc kiếm còn tay kia giữ mặt nạ. 

Thalia: Nữ thần của hài kịch và thơ bình dị, hoàn toàn đối lập với Nữ thần bi kịch -Melpomene. Nàng được miêu tả là một phụ nữ trẻ với khí chất vui tươi, đội vương miện bằng cây thường xuân, đi ủng và mang một chiếc mặt nạ hài hước trên tay. Nhiều bức tượng cũng mô tả cô ấy cầm một chiếc kèn hoặc cây gậy của người chăn cừu. Talia và Melpomene là một kiểu phản ánh lối suy nghĩ của người Hy Lạp, họ tin rằng thế giới chỉ là nhà hát của các vị thần, nơi mọi người chỉ được thực hiện các vai trò theo quy định của họ.

Polyhymnia: Nữ thần của những vần thơ thần thánh, những bài thánh ca, những bài diễn thuyết. Bà được coi là người bảo trợ của các diễn giả. Cư dân Hellas gọi cô là nàng thơ của đức tin. Ngoài ra, bà thường được miêu tả là người rất nghiêm túc, trầm ngâm, tư thế chống cằm, mặc một chiếc áo choàng dài.

Erato: Là nữ thần bảo hộ thơ ca và tình yêu. Bài hát mà nàng thơ này thể hiện là không có sức mạnh nào có thể ngăn cách hai trái tim yêu nhau. Erato thường đội một vòng hoa kết từ những bông hồng, hoa sim, tay cầm đàn Cithara (đàn Lyre) hoặc nắm một mũi tên vàng, tượng trưng cho tình yêu bất tận.

Terpsichore: Mệnh danh là nữ thần ca vũ và nhạc kịch. Cư dân Hellas gọi Terpsichore là nàng thơ của những điệu nhảy, được biểu diễn cùng nhịp với nhịp đập trái tim. Sự hoàn hảo từ nghệ thuật của nàng thơ Hy Lạp cổ đại tượng trưng cho sự hài hòa tuyệt đối của những chuyển động, cảm xúc con người với thiên nhiên. Bà thường được mô tả trong một chiếc áo dài nhẹ với đàn Lyre trong tay. Trên đầu của nàng thơ được trang trí bằng một vòng hoa thường xuân.

Urania: Là nữ thần thiên văn học. Nàng thơ thứ chín của Hy Lạp cổ đại được người dân ở Hellas coi là khôn ngoan. Urania thường mặc một chiếc áo choàng thêu các vì sao, trong tay bà cầm một quả địa cầu và la bàn. Bà có tài đoán trước tương lai dựa vào vị trí của các vì sao. Bà được thừa hưởng năng lực, trí tuệ của thần Zeus cũng như vẻ đẹp, sự ấm áp của nữ thần Mnemosynes.

Cùng chuyên mục
Đọc thêm