Trung tâm điện lực chồng lấn Khu bảo tồn biển Hòn Cau: Lỗi do quy hoạch 'mạnh ai nấy làm'?

(PLVN) - Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường vừa có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chỉ đạo các bộ, ngành liên quan, điều chỉnh quy hoạch khu vực chồng lấn phần diện tích thuộc vùng phát triển của Khu bảo tồn biển Hòn Cau với quy hoạch Trung tâm điện lực Vĩnh Tân đang gây tranh cãi, cản trở sự phát triển chung của tỉnh Bình Thuận.

Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân phát triển khó khăn do vướng quy hoạch

Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân phát triển khó khăn do vướng quy hoạch

Đề nghị điều chỉnh phần chồng lấn gần 500 ha  

Đề xuất này được đưa ra trong Báo cáo kết quả làm việc giữa Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) với Tập đoàn Điện lực (EVN) diễn ra vào cuối tháng 8/2019.  Văn bản do Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Phan Xuân Dũng ký, nhấn mạnh: Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân với tổng công suất 6.260 MW đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, cung cấp nguồn điện ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt bảo đảm cấp điện cho các tỉnh phía Nam. 

“Đề nghị Thủ tướng xem xét chỉ đạo các bộ, ngành liên quan và UBND tỉnh Bình Thuận xem xét, điều chỉnh quy hoạch khu vực chồng lấn phần diện tích thuộc vùng phát triển của Khu bảo tồn biển Hòn Cau với quy hoạch Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế và công tác bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường khu vực biển Hòn Cau”, văn bản nêu.       

Cũng theo Ủy ban KHCN&MT, để đảm bảo hoạt động của các nhà máy tại Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, phải nạo vét khu vực cảng nhập than, luồng, vùng quay tàu và duy tu các hạng mục này trong suốt quá trình hoạt động. Đề nghị Bộ TN&MT, Công thương, Xây dựng hướng dẫn hỗ trợ EVN có phương án sử dụng vật chất nạo vét vừa đảm bảo môi trường vừa tiết kiệm sử dụng tài nguyên cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương. 

Theo tìm hiểu, Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân được Bộ Công Thương phê duyệt quy hoạch tổng thể lần đầu vào năm 2007 và 4 lần điều chỉnh quy hoạch trong các năm 2010, 2012, 2015 và 2017. Toàn bộ quá trình phê duyệt và hiệu chỉnh quy hoạch tổng thể đều được các bộ, ngành liên quan và UBND tỉnh Bình Thuận có ý kiến, chấp thuận thông qua trước khi phê duyệt. 

Trong khi đó, ngày 15/10/2010, UBND tỉnh Bình Thuận có Quyết định thành lập Khu bảo tồn biển Hòn Cau với diện tích 12.500ha. Trong đó, khu bảo tồn chồng lấn với quy hoạch Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân 320ha (213,5ha là diện tích khu vực cảng nhập than và 106,5ha là phần lấn biển của 3 Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân). Qua các lần điều chỉnh quy hoạch và sau khi rà soát các khu vực nạo vét luồng cho tàu 100 ngàn tấn và khu vực bãi chứa nạo vét, tổng phần diện tích chồng lấn đã tăng thêm lên gần 460ha. 

Lỗi do đâu?

Việc chồng lấn giữa hai quy hoạch này diễn ra từ lâu và đang làm cản trở sự phát triển chung của Bình Thuận, nhưng đến nay chưa có giải pháp nào để tháo gỡ. Được biết, từ tháng 9/2016, Bình Thuận có văn bản gửi Bộ NN&PTNT xin điều chỉnh diện tích Khu bảo tồn biển Hòn Cau; đề nghị xem xét cho giảm 1.060ha ở các vùng phục hồi sinh thái và vùng phát triển trong tổng 12.500ha của khu bảo tồn biển này nhằm nhường lại diện tích cho các nhà máy nhiệt điện ở Vĩnh Tân.

Trả lời về đề xuất này, Bộ NN&PTNT cho biết: Diện tích 12.500ha của Khu bảo tồn biển đã được tính toán để đảm bảo được các mục tiêu bảo vệ, bảo tồn các hệ sinh thái rạn san hô, cỏ biển, các loài động thực vật biển và các loài quý hiếm. Do đó, việc đề xuất điều chỉnh giảm diện tích đến 1.060ha sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các mục tiêu, chức năng và thậm chí phá vỡ quy hoạch Hòn Cau.

Hơn nữa, quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án, thành phần liên quan đến dự án Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân được UBND tỉnh Bình Thuận gửi đến Bộ NN&PTNT không đề cập đến tác động của các dự án này. Trong khi việc thu hẹp diện tích khu bảo tồn biển ảnh hưởng rất lớn đến quần thể san hô nguyên thủy dài hơn 2 km với gần 234 loại san hô, cỏ biển và các động thực vật khác quý hiếm tại vùng biển này. Đáng chú ý là các rạn ngầm là bãi đẻ của tôm hùm bông, tôm hùm đỏ và tôm hùm xanh phân bố tại khu vực Hòn Cau. 

Cũng theo Bộ NN&PTNT, Thủ tướng đã có Quyết định 742 phê duyệt quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam đến năm 2020. Do đó, việc điều chỉnh giảm diện tích Khu bảo tồn biển Hòn Cau sẽ làm ảnh hưởng đến mục tiêu chung đã được Thủ tướng quy định. 

Tuy nhiên, khi nói về nguyên nhân việc chồng lấn, phía EVN lại cho rằng:  Tại thời điểm Bộ Công Thương phê duyệt điều chỉnh quy hoạch Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân vào năm 2010 là chưa có quy hoạch Khu bảo tồn biển Hòn Cau. “Quy hoạch thành lập Khu bảo tồn biển Hòn Cau ra đời sau khi có quy hoạch Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân. Quyết định này không được gửi đến Bộ Công Thương và EVN”, theo EVN. 

Được biết, mới đây Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng yêu cầu một số bộ, ngành trong đó có Bộ Công Thương và Bộ NN&PTNT căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao khẩn trương nghiên cứu về việc xét, điều chỉnh việc chồng lấn quy hoạch trên.

Cùng chuyên mục
Đọc thêm