Việt Nam là thành viên tích cực, có trách nhiệm của Công ước chống tra tấn

(PLVN) - Việc tham gia Công ước chống tra tấn và các hình thức đối xử hay trừng phạt tàn ác, vô nhân đạo và hạ nhục  của Liên hợp quốc (Công ước CAT, hay gọi tắt là Công ước chống tra tấn) là bước đi cụ thể trong quá trình chủ động và tích cực hội nhập quốc tế của Việt Nam. 

Mục tiêu chính của Công ước CAT là đề ra các nghĩa vụ đối với các quốc gia thành viên để thiết lập và thực thi thẩm quyền pháp lý đối với tội tra tấn. Công ước còn đặt ra các nghĩa vụ đáng kể đối với các quốc gia để thực hiện các biện pháp phòng ngừa tra tấn và thực thi việc bồi thường cho các nạn nhân của tra tấn.

Kết quả đạt được trong quá trình tham gia Công ước khẳng định Việt Nam là thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, nâng cao đáng kể uy tín quốc tế của Việt Nam trên lĩnh vực nhân quyền và tạo ra những động lực, cơ sở mới để thúc đẩy hoạt động phòng, chống tra tấn ở nước ta hiện nay.

Ngày 28/11/2014, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Nghị quyết số 83/2014/QH13 phê chuẩn Công ước chống tra tấn của Liên hợp quốc. Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 364/QĐ-TTg ngày 17/3/2015 về việc phê duyệt kế hoạch triển khai thực hiện Công ước CAT.

Hội thi tuyên truyền, phổ biến nội dung Công ước và pháp luật Việt Nam về phòng chống tra tấn tại Điện Biên 

Việc ký kết, phê chuẩn Công ước có ý nghĩa quan trọng trong việc thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước ta cũng như thể hiện sự quyết tâm duy trì nền tảng đạo đức, pháp lý và văn hóa quyền con người đang được khẳng định trong chủ trương, đường lối của Đảng và Hiến pháp năm 2013; cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền con người, tạo cơ sở pháp lý quan trọng góp phần hiệu quả trong đấu tranh chống các luận điệu vu cáo, xuyên tạc của các thế lực thù địch nhằm chống phá Nhà nước Việt Nam.

Việc phê chuẩn Công ước này cũng tạo điều kiện để rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật có liên quan, cụ thể là quyền không bị tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hay hạ nhục con người cho phù hợp hơn với Công ước và các quy chuẩn chung của pháp luật quốc tế về quyền con người. Thực hiện đúng các nội dung Công ước, Việt Nam đã xây dựng, hoàn thiện pháp luật để phù hợp với các quy định Công ước. VKSNDTC trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình tổ chức thực hiện Công ước chống tra tấn. Trong lĩnh vực tố tụng hình sự, vấn đề bảo vệ quyền con người, quyền công dân được quan tâm đặc biệt.

Hiến pháp năm 2013 đã có một số quy định phù hợp với Công ước chống tra tấn. Chẳng hạn như: “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật” (khoản 1 Điều 31); “Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa.” (khoản 4 Điều 31); “Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự. Người vi phạm pháp luật trong việc bắt, giam, giữ, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án gây thiệt hại cho người khác phải bị xử lý theo pháp luật” (khoản 5 Điều 31)…

 Một hội nghị phổ biến Công ước CAT tại Hà Nội

Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định rất nhiều những nội dung mang tính nguyên tắc nhằm cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp năm 2013. Đáng chú ý là cụ thể hóa quy định tại khoản 1 Điều 20 Hiến pháp năm 2013 thành quy định về tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân; quy định về bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về thân thể; cụ thể hóa khoản 5 Điều 31 Hiến pháp năm 2013 thành quy định về bảo hộ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của cá nhân; ghi nhận nguyên tắc suy đoán vô tội theo đúng tinh thần quy định tại khoản 1 Điều 31 Hiến pháp năm 2013 phù hợp với nội dung quy định của Công ước chống tra tấn…

Ngày 12/1/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký và ban hành Quyết định số 65/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án tuyên truyền, phổ biến trong cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân về nội dung của Công ước chống tra tấn và pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn. Đề án được ban hành nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân về nội dung Công ước và pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn; giáo dục, bồi dưỡng nâng cao ý thức tôn trọng và chấp hành Công ước chống tra tấn và pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn cho cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân. 

Hiện việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật phòng, chống tra tấn và Công ước chống tra tấn được tiến hành thường xuyên, liên tục gắn với việc triển khai có hiệu quả pháp luật tố tụng hình sự và các văn bản có liên quan; lồng ghép triển khai Đề án với triển khai các Chương trình, Đề án, Kế hoạch về phổ biến, giáo dục pháp luật; ứng dụng công nghệ thông tin trong triển khai tuyên truyền, phổ biến nội dung cơ bản của Công ước chống tra tấn và pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn…

Cùng chuyên mục
Nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

(PLVN) -Sáng 12/8, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã chủ trì buổi làm việc với Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) về tình hình triển khai thực hiện Quyết định số 471/QĐ-TTg ngày 26/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong công tác PBGDPL giai đoạn 2019 – 2021. 
Đọc thêm