Nữ tù binh Trại giam Phú Tài: “Thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân”

(PLVN) - “Trong “địa ngục trần gian” dành cho giới mình với bao di chứng sau đó, tuổi trẻ chúng tôi đã bị chiến tranh lấy đi. Nhưng với mỗi người, đó cũng chính là thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân”, nữ tù binh trẻ nhất Trại giam Phú Tài chia sẻ.

Ban liên lạc nữ tù binh Phú Tài trong một dịp thăm lại trạm giam.

Ban liên lạc nữ tù binh Phú Tài trong một dịp thăm lại trạm giam.

Ở nơi hỏa ngục

Trại giam Phú Tài (phường Bùi Thị Xuân, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định) đi vào hoạt động từ tháng 6/1967, là 1 trong 6 trại giam trung ương do chính quyền Mỹ - Ngụy xây dựng. Trại giam là nơi giam cầm nữ tù binh ở khắp các chiến trường từ phía Nam vĩ tuyến 17 trở vào Cà Mau. 

Điểm đặc biệt của Trại giam Phú Tài chủ yếu là các chị nữ với tuổi đời còn rất trẻ, từ 17 - 22 tuổi, đa số các chị chưa lập gia đình. Địch bố trí thành 4 trại, gồm: trại 1 (gọi là trại chiêu hồi); trại 2 và trại 3 giam giữ các nữ tù binh giữ vững khí tiết, không khai báo, không đầu hàng, giữ vững lập trường cách mạng; trại 4 là khu biệt giam, địch dựng lên 6 chuồng cọp. 

Chuồng cọp làm bằng kẽm gai, ngồi và nằm đều không được, cựa quậy là kẽm gai móc rách thịt da. Số tù binh nữ bị nhốt ở chuồng cọp, chúng cho là ngoan cố, cứng đầu, dám chống lại chúng.

Toàn Trại giam Phú Tài có tổng số 18 phòng. Mỗi phòng có diện tích khoảng 120m2, chúng giam 70 - 80 người, có khi lên đến 100 - 150 người. Chế độ nhà tù rất khắc nghiệt, tù nhân ăn uống thiếu thốn, không đủ nước sinh hoạt, không được cấp phát quần áo, việc sinh hoạt của chị em nữ gặp rất nhiều khó khăn. 

Với âm mưu hủy hoại thân xác của chị em nhằm tiêu diệt tinh thần, làm tê liệt ý chí đấu tranh của họ, bọn địch dùng đủ hình thức tra tấn vô cùng độc địa. Có những chị em chúng trói chặt tay chân, đổ nước ớt, nước xà phòng vào mũi, miệng, rồi đạp chân lên bụng, lên ngực cho nước và máu trào ra, đến khi ngất xỉu. Khi các chị tỉnh dậy, chúng tiếp tục tra tấn nữa… 

Các nữ tù binh biểu diễn tiết mục tự biên “Chị em ơi, vùng lên” tại tỉnh Bình Phước vào tháng 3/1973 sau khi được trao trả. 

Sau cuộc tiến công và nổi dậy Xuân - Hè 1972, địch chuyển trại giam này vào Cần Thơ. Sau khi Hiệp định Paris ngày 27/1/1973 được ký kết, ngày 15/2/1973, 904 nữ tù binh Trại giam Phú Tài được trao trả tại Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước).

Điều kiện sống khắc nghiệt, thường xuyên tuyệt thực dài ngày để đấu tranh, nhất là dưới đòn roi tra tấn, hành hạ về thể xác lẫn tinh thần của kẻ thù, những nữ tù binh Phú Tài trên dưới đôi mươi đã bị địch chế giễu gọi là “mụ già”. Nhưng với lịch sử, họ là chứng tích cho tuổi thanh xuân rực rỡ của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Hồi ức về những năm lao tù, bà Nguyễn Thị Quyết (tên trong tù là Tám Chỉ, nguyên Bí thư Đảng ủy Trại giam Phú Tài, 85 tuổi, hiện sống ở Quy Nhơn) kể: “Năm 1968, tôi vào trại khi 33 tuổi, ở phòng C5 trại 2. Địch gọi tôi là “bà già”, những khi tra khảo thất bại thì điên tiết kêu một tràng “con mụ già lắm lời cứng đầu to gan phòng C5”.

Là một trong số ít nữ tù binh Phú Tài tôi luyện, trưởng thành từ kháng chiến chống Pháp, từng vào ra nhiều trại giam nhưng khi biết điểm mình đang phải đến là Trại giam Phú Tài, bà Quyết vẫn không khỏi rùng mình vì hiểu động cơ đê hèn, thâm độc của địch. 

“Xác định vào chốn lao tù là bị tra tấn dã man nhưng với nữ tù binh, nỗi khổ lớn nhất là cuộc sống mất vệ sinh. Nỗi đau lớn nhất là tra tấn, hành hạ nhằm vào đặc điểm nữ giới, để lại những ám ảnh, vết thương tinh thần không gì bù đắp nổi”, bà Quyết tâm sự.

Thanh xuân vẫn rực rỡ

Song, vượt qua tất cả, nữ tù binh Tám Chỉ đã chứng tỏ bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng, thể hiện vai trò tiên phong. Là đảng viên, Bí thư Chi bộ trước khi vào tù, người nữ tù binh này khởi xướng việc thành lập Đảng trong tù. 

Nhân kỷ niệm Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 19/8/1968, Đảng ủy Trại giam Phú Tài với biệt hiệu “BK” (bất khuất) ra đời. Ban Chấp hành gồm 7 đồng chí do đồng chí Tám Chỉ, cán bộ phụ nữ tỉnh Bình Định làm Bí thư.

Từ sự ra đời của Đảng ủy BK, một số tổ chức quần chúng được thành lập như: đoàn thanh niên, phụ nữ, đội quyết tử, đội xung kích… thực hiện thành công mục tiêu nuôi dưỡng ngọn lửa cách mạng và xây dựng mặt trận chống địch trong trại giam.

Thành lập 4 tổ học văn hóa, các chị em đã biến Trại giam Phú Tài thành trường học với nhiều cô giáo trong tù. Đội văn nghệ TK (trung kiên) ra đời, hội tụ hơn 30 năng khiếu, khá đa dạng với hát, múa, sáng tác kịch, thơ, chơi nhạc… là liều thuốc tinh thần làm dịu cơn đau, xua u tối chốn lao tù, cổ vũ ngọn lửa đấu tranh cách mạng. 

Tự tạo kim may, tận dụng vải mùng, bao rách làm vải, lấy cây lá tạo màu cho vải, chỉ thêu, trong điều kiện lén lút, bao lần bị phá hoại, chị em vẫn tỉ mẩn, hăng say may được 8 bộ áo dài cùng hàng chục bộ trang phục văn nghệ, hàng trăm bức thêu. 

Xúc động nhất là bức thêu tả thực mang dòng chữ “Hận thù nhớ mãi” của chị Trần Duy Vinh (huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định) về cảnh chị Trần Thị Xong (huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định) bị địch còng hai tay treo trên hàng rào dây thép gai và tra khảo đến chết vào năm 1968. Bức thêu được toàn tập thể lén truyền cho nhau xem và coi đó như một lời thề đoàn kết, tiếp tục anh dũng chiến đấu xứng đáng với người nằm xuống.

“Trong “địa ngục trần gian” dành cho giới mình với bao di chứng sau đó, tuổi trẻ chúng tôi đã bị chiến tranh lấy đi. Nhưng với mỗi người, đó cũng chính là thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân”, bà Võ Thị Thanh Quyết (68 tuổi, nữ tù binh trẻ nhất, hiện sống ở Quy Nhơn) chia sẻ.

Theo Trưởng Ban liên lạc nữ tù binh Phú Tài Ngô Thị Thanh Trúc, sau ngày trao trả, đa số tiếp tục hoạt động cách mạng, cống hiến đến ngày hòa bình. Trở về cuộc sống đời thường, những nữ tù binh đã phát huy phẩm chất trung hậu, đảm đang, khéo vun vén hạnh phúc gia đình và nỗ lực đóng góp cho xã hội. 

“Có nhiều tấm gương tiêu biểu trong thời bình như bà Trần Thị Dư (huyện Tuy Phước) tâm huyết tham gia công tác từ thiện nhân đạo suốt nhiều năm qua, bà Trương Thị Phụng (ở thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định) cùng với chồng cũng là một cựu tù cách mạng, cả hai đều thương binh hạng nặng nhưng là điển hình sản xuất giỏi, tạo dựng kinh tế khấm khá và nuôi 4 con đều tốt nghiệp đại học, thành đạt…”, bà Trúc cho biết.

Ngày 1/9 vừa qua, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã ký quyết định phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” cho 15 tập thể thuộc Bộ Quốc phòng có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong số đó, có tập thể Nữ tù binh Trại giam Phú Tài.

“Phát huy phẩm chất truyền thống của người phụ nữ Việt Nam, được tôi luyện qua cách mạng, nữ tù binh Phú Tài đã sống xứng đáng với lời khen tặng của Bác Hồ: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” và sự tôn vinh Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”, Chủ tịch Hội Cựu tù chính trị cách mạng tỉnh Bình Định Phan Thành Lang cho biết. 

Cùng chuyên mục
Chuyện cá nhân, quốc gia và thế giới

Chuyện cá nhân, quốc gia và thế giới

(PLVN) - Những ngày này đối với tổng thống Pháp Emmanuel Macron thật sự chẳng dễ chịu chút nào. Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra hoành hành dữ dội ở nước Pháp đến mức ông Macron không có sự lựa chọn nào khác ngoài lại phải phong tỏa nước Pháp, phải thực hiện cách ly xã hội triệt để và phải nhìn nhận việc đối phó dịch bệnh này là một trong những thách thức lớn nhất về đối nội. 
Đọc thêm