Ngân hàng Việt Nam quay cuồng với hàng trăm đầu phí các loại của “ông lớn” Visa, Mastercard

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Trung bình mỗi năm, tổ chức thẻ quốc tế (TCTQT) Visa và Mastercard thu từ một ngân hàng khoảng 270 đầu phí các loại trên mỗi TCTQT, với tổng giá trị mỗi TCTQT thu của các ngân hàng Việt Nam lên tới hàng trăm triệu USD/năm.

Doanh số thanh toán thẻ trong nước 6 tháng đầu năm 2021 đã sụt giảm từ 50% - 70% so với thời điểm trước khi bùng phát dịch. Ảnh minh họa

Doanh số thanh toán thẻ trong nước 6 tháng đầu năm 2021 đã sụt giảm từ 50% - 70% so với thời điểm trước khi bùng phát dịch. Ảnh minh họa

Phí chồng phí…

Lần thứ 2, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) lại có vừa gửi TCTQT Visa/ Mastercard kiến nghị miễn, giảm các loại phí cho các ngân hàng tại Việt Nam trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng sâu rộng không chỉ người dân, doanh nghiệp mà cả các tổ chức tín dụng.

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký VNBA, để chia sẻ khó khăn cới người dân và DN, trong thời gian qua, các tổ chức tín dụng (TCTD) đã cơ cấu nợ, giảm lãi suất cho vay, miễn, giảm nhiều loại phí giao dịch, trong đó có phí phát hành thẻ, phí rút tiền tại ATM.

“Tuy nhiên các loại phí liên quan đến thẻ Visa và Mastercard không thể giảm hơn được nữa do các TCTQT chưa có sự chia sẻ với các TCTD tại Việt Nam mặc dù VNBA đã có văn bản 92/HHNH-PLNV ngày 15/4/2020 gửi các TCTQT kiến nghị về việc này…” - Tổng thư ký VNBA nói.

Trên cơ sở phản ảnh của các ngân hàng hội viên, VNBA làm rõ những vướng mắc, bất cập trong chính sách thu phí của các TCTQT áp dụng tại thị trường Việt Nam hiện nay.

Trong văn bản gửi các TCTQT, VNBA cho biết tác động của dịch COVID-19 đến hoạt động kinh doanh thẻ của các ngân hàng Việt Nam hiện nay rất lớn, đặc biệt là đối với mảng thanh toán, doanh số thanh toán thẻ quốc tế tính đến hết quý II/2021 giảm 23% so với năm 2019. Trong đó, doanh số thanh toán tại nước ngoài chịu ảnh hưởng rất nặng nề bởi dịch COVID-19, giảm 85% so với năm 2019.

Doanh số thanh toán thẻ trong nước 6 tháng đầu năm 2021 đã sụt giảm từ 50 - 70% so với thời điểm trước khi bùng phát dịch. Trong khi đó, các ngân hàng Việt Nam vẫn phải trả mức phí rất lớn cho TCTQT. Trong giai đoạn 2019-2020, tổng phí thu của các TCTQT Visa và Mastercard đối với các ngân hàng Việt Nam ước tính khoảng hơn 200 triệu USD/năm (tương đương khoảng 5.000 tỷ đồng/năm)

Đối với chính sách thu phí của các TCTQT tại thị trường Việt Nam, VNBA cho biết, hiện nay cơ cấu phí của các TCTQT áp dụng cho các ngân hàng tại Việt Nam rất phức tạp, với số lượng phí thu rất lớn, chia làm 3 nhóm chính gồm phí áp dụng cho mảng phát hành; phí áp dụng cho mảng thanh toán và phí thu khác (liên quan đến hệ thống và các giao dịch tra soát).

“Trung bình mỗi năm, TCTQT Visa và Mastercard thu từ một ngân hàng khoảng 270 đầu phí các loại trên mỗi TCTQT, với tổng giá trị mỗi TCTQT thu của các ngân hàng Việt Nam lên tới hàng trăm triệu USD/năm...” - Văn bản của VNBA cho hay.

Cụ thể, TCTQT Visa thu 270 đầu phí các loại (trong đó thu mảng thanh toán là 102 đầu phí, thu từ mảng phát hành 135 đầu phí và thu khác là 33 đầu phí). Trong khi đó, TCTQT Mastercard thu 268 đầu phí các loại (trong đó thu mảng thanh toán là 54 đầu phí, thu mảng phát hành 72 đầu phí và thu khác lên tới 142 đầu phí).

Theo phân tích của VNBA, trong cơ cấu phí thu của các TCTQT, phí xử lý giao dịch chiếm khoảng 80% tổng phí thu từ ngân hàng. Tuy nhiên, phí xử lý giao dịch vừa thu theo số lượng giao dịch và vừa thu theo doanh số giao dịch, dẫn đến tình trạng thu “phí chồng phí” đối với 1 giao dịch.

VNBA dẫn chứng, đó là trên 1 giao dịch thẻ, TCTQT có thể thu 3-4 loại phí, bao gồm phí cấp phép (authorization), phí thanh toán (settlement), phí thương hiệu, phí chi tiêu trong/ngoài Việt Nam, phí dịch vụ và các loại phí khác theo loại giao dịch.

Đối với giao dịch không được cấp phép chuẩn chi, ngân hàng không thu được phí từ đơn vị chấp nhận thẻ nhưng vẫn phải trả phí cấp phép cho TCTQT. "Có trường hợp ngân hàng phát hành đã gửi các bản tin giao dịch không thành công (Re-attempt) nhưng vẫn phải trả phí xử lý giao dịch đến trên 20 lần so với phí xử lý giao dịch thành công. Điều này là hết sức vô lý" - văn bản khẳng định.

Bên cạnh đó, mức phí TCTQT áp dụng đối với giao dịch trong nước và tại nước ngoài có sự chênh lệch rất lớn. Đối với phí thu chiều phát hành, phí thu trên doanh số giao dịch tại nước ngoài cao gấp 10 - 50 lần so với giao dịch trong nước, trong khi phí thu trên số lượng giao dịch đối với giao dịch nước ngoài cao gấp 7-10 lần giao dịch trong nước.

Tương tự, đối với phí thu chiều thanh toán, ngân hàng thanh toán hiện phải trả phí thu trên doanh số giao dịch của thẻ do ngân hàng ngoài Việt Nam phát hành cao hơn từ 10-30 lần so với phí thu của giao dịch thẻ do ngân hàng trong nước phát hành, trong khi phí thu trên số lượng giao dịch tương ứng cao gấp 10 lần, đặc biệt đối với giao dịch có giá trị nhỏ, mức phí chênh lệch giữa giao dịch nước ngoài và giao dịch trong nước lên đến 40 lần…

Kiến nghị và mong được phản hồi…

Trong bối cảnh toàn bộ nền kinh tế đang chịu ảnh hưởng tiêu cực của dịch COVID-19, mặc dù VNBA đã đề nghị các TCTQT xem xét miễn giảm phí ngay từ khi dịch bệnh còn chưa lan rộng như hiện nay, song TCTQT vẫn chưa phúc đáp và không giảm phí cho các tổ chức tín dụng Việt Nam

Từ những phân tích cụ thể, xác đáng nêu trên, VNBA tiếp tục kiến nghị, các TCTQT cần đơn giản hóa cơ chế thu phí để tránh tình trạng thu phí chồng phí, áp dụng cơ chế thu 1 loại phí đối với 1 giao dịch.

Cụ thể, chỉ thu theo số lượng giao dịch hoặc doanh số giao dịch; Chỉ áp dụng 1 mức phí đối với phí xử lý giao dịch rút tiền mặt, không phân biệt theo giá trị giao dịch; Chỉ thu phí đối với giao dịch thành công, không thu phí đối với giao dịch lỗi, đảm bảo loại trừ các tình huống duplicate giao dịch do attempt nhiều lần, trong đó quy định tổ chức thanh toán chỉ được tối đa 05 lần gọi thông tin xử lý.

Ngoài ra, cần có chính sách phí ưu đãi đối với các giao dịch trong nước, phù hợp với mức phí của tổ chức chuyển mạch thẻ đang áp dụng ở Việt Nam hiện nay. Đồng thời, không thu phí phạt đối với trường hợp ngân hàng thành viên không đạt mức báo cáo doanh số quy định do bị ảnh hưởng bởi COVID-19; Miễn các loại phí phạt không tuân thủ trong giai đoạn dịch COVID-19 vẫn diễn biến phức tạp cũng như không thu các loại phí liên quan đến báo cáo hỗ trợ ngân hàng thành viên tra cứu chi phí, thu nhập, đồng thời hỗ trợ các ngân hàng trong việc theo dõi tình hình thu phí của các TCTQT…

VNBA cũng đề nghị TCTQT Visa và Mastercard căn cứ vào thực tế trong bối cảnh dịch COVID-19 ngày càng diễn biến phức tạp trên toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng xem xét xử lý những kiến nghị nêu trên, đồng thời có ý kiến phản hồi chính thức bằng văn bản cho VNBA trước ngày 10/9/2021 hoặc bố trí lịch làm việc với VNBA và các TCTD Việt Nam vào trung tuần tháng 9 nhằm làm rõ những thắc mắc mà các TCTD Việt Nam đang yêu cầu tháo gỡ.

"Trong xu thế công nghệ số, ngoài thẻ Visa và Mastercard, đã và đang xuất hiện nhiều hình thức thẻ thanh toán khác sử dụng QR Code, không tiếp xúc (NFC) và Mpos, Ví điện tử, mobile money... với sự tham gia của nhiều Fintech, Bigtech. Các tổ chức trung gian thanh toán này đang rất chú trọng thâm nhập thị trường đầy tiềm năng của Việt Nam bằng cách thường xuyên đưa ra các gói khuyến mãi hấp dẫn cũng như mức phí giao dịch thấp để tăng số lượng người sử dụng góp phần mở rộng quy mô thanh toán. Trong tương lai, sự phát triển của công nghệ số hiện nay sẽ cung cấp cho người tiêu dùng nhiều lựa chọn hơn về phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt giảm bớt sự phụ thuộc vào thẻ Visa, Mastercard. Vì thế, việc giảm phí nếu thực hiện còn có lợi cho cả Visa và Mastercard trong việc giữ vị thế và tăng tính cạnh tranh…”

TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia tài chính ngân hàng

TIN LIÊN QUAN
Cùng chuyên mục

Đọc thêm