Rót vốn vào nhà ở xã hội, tiếp thêm hy vọng cho người thu nhập thấp

(PLVN) - Tháo gỡ khó khăn cho nhà ở xã hội, mới đây, Chính phủ đã giao các Bộ ngành liên quan cân đối thêm 1.000 tỷ đồng cho Ngân hàng Chính sách Xã hội và bổ sung 2.000 tỷ đồng cho 4 ngân hàng thương mại để hỗ trợ cho vay nhà ở xã hội. 

Rót vốn vào nhà ở xã hội, tiếp thêm hy vọng cho người thu nhập thấp

Chính phủ cũng đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số nội dung bất cập tại Nghị định số 100/2015/NĐ-CP về phát triển và quản lý nhà ở xã hội để trình Chính phủ xem xét, ban hành trong quý IV/2020 theo trình tự thủ tục rút gọn.

Theo đó, Bộ Xây dựng sẽ đề xuất đổi mới phương thức, cơ chế chính sách để giải quyết căn bản nhà ở cho các đối tượng thu nhập thấp, phối hợp với các địa phương, đặc biệt là Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp, nhất là công nhân.

Tính đến nay, chương trình phát triển nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp tại đô thị và công nhân khu công nghiệp đã hoàn thành 207 dự án với quy mô xây dựng hơn 85.810 căn. Hiện có 220 dự án tiếp tục triển khai, tương đương 179.640 căn. Riêng năm 2019, đã có 9 dự án nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp, quy mô khoảng 4.110 căn hộ hoàn thành.

Tuy nhiên, kết quả phát triển nhà ở xã hội hiện chỉ đạt khoảng 34,3% so với mục tiêu của Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 là phấn đấu đến năm 2020 xây dựng 12,5 triệu m2 nhà ở xã hội.

Một trong những nguyên nhân khiến kết quả đạt thấp là do sau khi gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng kết thúc thì nguồn lực hỗ trợ thiếu hụt khiến doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội không có vốn tham gia và người dân không vay được tiền để thuê, mua loại hình nhà ở này.

“Hiện Chính phủ đã giao các Bộ ngành liên quan cân đối thêm 1.000 tỷ đồng cho Ngân hàng Chính sách Xã hội và bổ sung 2.000 tỷ đồng cho 4 ngân hàng thương mại để hỗ trợ cho vay nhà ở xã hội” – Bộ trưởng Phạm Hồng Hà cho biết. 

 Ảnh minh họa.
"Nếu cấp 2.000 tỷ đồng với tỷ lệ bù lãi suất vay từ 3 - 4% thì mỗi năm có thể huy động thêm được 60.000 tỷ đồng cho người vay mua, tạo tính thanh khoản lớn cho nhà ở xã hội" – VNREA đưa ra phân tích.

Theo quy định của Luật Nhà ở, hàng năm, nhà nước cấp 50% vốn cho Ngân hàng Chính sách Xã hội, 50% huy động thêm từ các kênh khác nhau để hỗ trợ cho người mua, thuê mua nhà ở xã hội. 

Bên cạnh đó, 4 ngân hàng thương mại như Vietcombank, BIDV, Agribank, VietinBank do nhà nước chi phối được cấp bù lãi suất vay từ 3 - 4%, còn lại tự huy động 100% để cho vay. 

Đồng quan điểm này, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Tp. Hồ Chí Minh  (HoREA) Lê Hoàng Châu đặt bài toán, khi kết thúc gói 30.000 tỷ đồng, từ 1 đồng, ngân hàng thương mại huy động thêm được 33 đồng. Còn Ngân hàng Chính sách Xã hội, từ 1 đồng có thể huy động thêm 1 đồng nữa.

Nguồn cung nhà ở xã hội sẽ tăng lên, các chủ đầu tư dự án nhà thương mại sẽ phải tính toán lại giá bán để cạnh tranh. Nhà ở xã hội được miễn tiền sử dụng đất, giảm thuế VAT 5%, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp còn 10% và được vay vốn ưu đãi về lãi suất nên giá sẽ rẻ hơn nhà thương mại.

Giá nhà ở xã hội tại Tp. Hồ Chí Minh đang vào khoảng 15 triệu đồng/m2. Trong khi hiện nay giá nhà thương mại bình quân khoảng 40 triệu đồng/m2. Khi giải quyết nhu cầu thật thì người dân sẽ mua được nhà ở xã hội với giá rẻ hơn rất nhiều so với mua nhà thương mại. Các chủ đầu tư sẽ mất một nguồn cầu, phải cơ cấu giảm giá để cạnh tranh - ông Châu phân tích.

Theo VNREA, một lực cản đối với sự phát triển nhà ở xã hội, đó là thủ tục hành chính.

Để bán nhà ở xã hội, chủ đầu tư phải công khai thông báo tiếp nhận hồ sơ đăng ký, danh sách khách hàng đăng ký mua, báo cáo kết quả khách hàng ký hợp đồng mua nhà. Tại điểm b, khoản 1 Điều 20 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, trước khi thực hiện việc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội, chủ đầu tư có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan đến dự án và kế hoạch tổ chức bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội tại dự án gửi Sở Xây dựng trước 30 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đơn đăng ký của khách hàng.

Do đó, với mỗi đợt mở bán nhà ở xã hội, chủ đầu tư sẽ mất ít nhất 60 ngày làm việc chỉ để tiếp nhận được hồ sơ mua nhà của khách hàng. Thời gian này bao gồm gửi thông báo cho Sở Xây dựng trước 30 ngày làm việc và thời gian tiếp nhận hồ sơ tối thiểu là 30 ngày làm việc. Việc kéo dài thời gian như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Để hạn chế bất cập, VNREA kiến nghị Chính phủ sửa đổi các quy định này theo hướng rút ngắn thời gian thông báo và nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội. Đồng thời, để đảm bảo thông tin về việc bán nhà ở xã hội đến được với đông đảo người dân, VNREA đề nghị quy định rõ thời hạn Sở Xây dựng phải đăng tải thông tin trên website.

Liên quan đến hồ sơ mua bán nhà ở xã hội, VNREA cho hay, đối với người mua nhà, theo điểm b khoản 1 Điều 22 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp khi mua nhà ở xã hội phải có giấy xác nhận của cơ quan, tổ chức nơi đang làm việc về đối tượng và thực trạng nhà ở.

Tuy nhiên, trên thực tế, người mua nhà gặp nhiều khó khăn khi xin xác nhận nội dung này vì cơ quan, tổ chức nơi người mua nhà đang làm việc không thể nắm được hoặc không muốn xác nhận về thực trạng nhà ở của nhân viên.

Tạo điều kiện cho người dân tiếp cận nhà ở thuận lợi hơn, VNREA đề nghị các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi hoặc hướng dẫn cụ thể về điểm này theo hướng người mua nhà chỉ cần xin xác nhận của UBND xã, phường nơi cư trú về thực trạng nhà ở vì đây mới là nơi quản lý thực trạng nhà ở của người dân.

Cùng đó, thủ tục hành chính tại cơ sở, địa phương cũng khiến doanh nghiệp nản lòng khi tham gia phát triển nhà ở xã hội bởi mỗi dự án phải mất từ 3 - 4 năm cho khâu làm thủ tục. Quãng thời gian này quá dài và thật sự là thử thách buộc doanh nghiệp phải vượt qua.

Cùng chuyên mục
Kiểm toán Nhà nước: Kiến nghị hủy bỏ gần 200 văn bản có vi phạm nhằm bịt lỗ hổng về cơ chế

Kiểm toán Nhà nước: Kiến nghị hủy bỏ gần 200 văn bản có vi phạm nhằm bịt lỗ hổng về cơ chế

(PLVN) - Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2019, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, thay thế 198 văn bản không phù hợp với quy định pháp luật hoặc chưa phù hợp với thực tiễn nhằm bịt lỗ hổng về cơ chế, tránh thất thoát, lãng phí.
Đọc thêm