Ùn ứ nông sản ở cửa khẩu: Cần khai thác tiềm năng thị trường nội địa

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam khẳng định, trong bối cảnh hiện tại và tương lai, các doanh nghiệp, hiệp hội cần thay đổi tư duy để thích nghi.

Nhiều xe container bị tắc ở cửa khẩu đã dỡ hàng tấn mít chất đầy trong thùng xe xuống để bán cho khách dọc đường.

Nhiều xe container bị tắc ở cửa khẩu đã dỡ hàng tấn mít chất đầy trong thùng xe xuống để bán cho khách dọc đường.

Trước thực trạng hàng hóa nông sản, đặc biệt là trái cây bị ùn tắc nghiêm trọng ở các cửa khẩu phía Bắc, sáng 31/12, thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Tổ điều hành Diễn đàn kết nối nông sản 970 đã tổ chức Diễn đàn “Kết nối sản xuất, chế biến nông sản và thúc đẩy thị trường nội địa”.

Ngoài điểm cầu tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, Diễn đàn còn có sự tham gia của các tỉnh biên giới phía Bắc có cửa khẩu và đang tồn đọng nông sản như Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh, Cao Bằng… Bên cạnh Sở NN&PTNT, Sở Công Thương và Cục Hải quan của các tỉnh này cũng tham dự.

Diễn đàn còn một số điểm cầu khác là các địa phương có nhu cầu thu mua hoặc bán nông sản thời gian tới như: Bắc Kạn, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Lai Châu, Điện Biên, Bình Định, Gia Lai, Đắc Lắk, Đắc Nông, Bình Thuận, Đồng Nai, Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp, Cà Mau, Kiên Giang...

Bên cạnh đó, Diễn đàn còn có sự tham dự của nhiều đại biểu là các doanh nghiệp thu mua, chế biến, phân phối đến từ nhiều tỉnh thành trong cả nước.

Doanh nghiệp nhiệt tình tham gia xây dựng chuỗi giá trị nông sản

“Trong điều kiện Trung Quốc hạn chế nhập nông sản, trong đó có những trái cây chủ lực của Việt Nam như thanh long, mít, dưa hấu, nhiệm vụ của Diễn đàn hôm nay là làm rõ thêm vai trò của thị trường nội địa”, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho biết.

Lãnh đạo Bộ NN&PTNT bày tỏ vui mừng khi thấy nhiều doanh nghiệp lên tiếng sẵn sàng chế biến, thu mua xe nông sản quay đầu về từ biên giới.

“Qua đây, chúng ta cần nhìn nhận rõ vấn đề là tiềm năng của thị trường nội địa rất lớn. Chúng ta cần tích cực thay đổi tư duy, Chính phủ cũng đã có chủ trương đa thị trường, đa lợi ích” , Thứ trưởng Nam nói.

Theo Thứ trưởng Nam, có nhiều tin nhắn nói rằng thị trường Trung Quốc có giá tốt hơn. Tuy nhiên, qua ý kiến của các cơ quan chức năng tại cửa khẩu về khó khăn hiện tại, các doanh nghiệp cần tích cực thay đổi tư duy.

“Đứng trước thực trạng như thế, chúng ta phải thay đổi, thích nghi. Tôi và Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn đã họp, thông tin rộng rãi trên báo chí về việc ngừng xuất khẩu thanh long, nhưng xe vẫn cứ ùn ùn lên cửa khẩu”.

Tổng kết ý kiến của nhiều địa phương, Thứ trưởng Nam cho biết hàng trăm nghìn tấn thanh long, mít, xoài, bưởi, dưa hấu đã đến vụ thu hoạch, trong khi các cửa khẩu Trung Quốc gần như đóng cửa.

“Các hiệp hội, doanh nghiệp, địa phương cần tăng cường kết nối để tiêu thụ. Đây là trách nhiệm chung của chúng ta. Bộ NN&PTNT sẽ làm hết mình với vai trò kết nối”, Thứ trưởng gửi lời cảm ơn các doanh nghiệp, tập đoàn đã đồng hành cùng 17 phiên diễn đàn, đến hôm nay là phiên thứ 18 vẫn nhiệt tình tham gia xây dựng chuỗi giá trị nông sản.

Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho biết, lãnh đạo ngành Nông nghiệp đã làm việc thường xuyên với Tổng cục Hải quan Trung Quốc, đồng thời thống nhất 6 tháng họp một lần. Thứ trưởng cho biết, phía bạn rất tạo điều kiện cho việc thông quan nông sản.

Hiện Trung Quốc đồng ý việc kiểm tra, kiểm dịch trực tuyến và hứa ưu tiên kiểm tra sầu riêng, chanh leo. Bên cạnh đó, Trung Quốc đã ký Nghị định thư cho phép xuất nhập khẩu chính ngạch thạch đen bằng hình thức trực tuyến. Với riêng tỉnh Quảng Tây, Bộ NN&PTNT sẽ tổ chức các buổi gặp song phương, để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nông sản sang Trung Quốc.

Trong thông báo được nhấn mạnh hai lần, Thứ trưởng Nam thông tin thị trường Mỹ đã thông báo cho Bộ biết là 60 ngày nữa, bưởi Việt Nam sẽ chính thức được vào thị trường này. Sau đó, Mỹ sẽ xem xét hồ sơ về quả dừa của Việt Nam. Các đơn vị có liên quan cần tích cực làm việc với Cục Bảo vệ thực vật để làm hồ sơ.

Tổng Giám đốc Công ty TNHH Bán lẻ BRG (BRG Retail) Nguyễn Thái Dũng cho biết, đơn vị sẽ triển khai bán hàng không lợi nhuận cho nông sản Việt Nam gặp khó trong xuất khẩu như trái cây, hải sản trên hệ thống siêu thị BRG Mart.

Bên cạnh việc đưa nông sản đến hệ thống siêu thị ở 7 tỉnh thành trải dài từ Bắc vào Nam, ông Nguyễn Thái Dũng còn thông tin BRG Retail sẽ chuẩn bị hệ thống kho lạnh để tích trữ hải sản, trái cây để bán hàng từ nay đến cuối năm. Ngoài ra, với hạ tầng công nghệ có sẵn, BRG Retail cũng đẩy mạnh bán các mặt hàng nông sản trên hệ thống ứng dụng mua hàng online của mình.

Ông Paul Lê, đại diện Central Retail cho rằng, trước tiên cần phân loại các sản phẩm đang bị ùn tắc tại cửa khẩu cũng như nhà vườn và Central Retail sẽ hỗ trợ tiêu thụ các nông sản đạt chuẩn, trong đó tập trung vào thanh long, dưa hấu để phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng mùa tết.

Bên cạnh đó, ông Paul Lê khẳng định có thể hỗ trợ các nông sản đạt chuẩn của Việt Nam đến với hệ thống bán lẻ nước ngoài, không chỉ dừng lại ở Thái Lan mà còn ở thị trường phương Tây như Pháp, Đức, Mỹ… vốn rất yêu thích nông sản nhiệt đới.

Đặt ra yêu cầu về chế biến

Ông Lê Thanh Hòa, Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản cho biết, hiện nhiều nông sản vào vụ, có nhu cầu tiêu thụ lớn. Ngoài ra, các chính sách giám sát COVID-19 của Trung Quốc ngày càng tăng cường, duy trì chế độ “Zero Covid”, trong khi Việt Nam lại chủ trương sống chung với dịch.

“Những vấn đề ở biên giới đặt ra yêu cầu về việc chế biến nông, lâm, thủy sản của Việt Nam phải thay đổi, nhất là khi Tết Nguyên đán đang đến gần”, ông Hòa nói. Một số mặt hàng như thủy sản, rau quả bảo quản lạnh sẽ được Trung Quốc giám sát chặt chẽ. Theo ông Hòa, đây là một trong những nguyên nhân chính khiến năng lực thông quan tại cửa khẩu giảm khoảng một nửa thời gian qua.

Nhằm giải quyết các vấn đề ùn tắc nông sản, lãnh đạo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản cho biết, ngành Nông nghiệp đã tổ chức nhiều đoàn thanh tra, kiểm tra, giám sát tình hình lưu thông, xuất nhập khẩu nông sản cả ở cửa khẩu, lẫn các địa phương. Dù nhiều Bộ, ban, ngành vào cuộc quyết liệt, nhưng nhiều địa phương chưa kịp điều tiết hàng hóa. Tình trạng này dẫn đến việc nhiều xe chở nông sản lên biên giới đã quay đầu trở lại các đô thị lớn như Hà Nội.

Bà Nguyễn Phương Hồng, Giám đốc kế hoạch chuỗi cung ứng tập đoàn Nafoods Group cho biết, Công ty có nhiều nhà máy sản xuất, chế biến ở khắp cả nước, với công suất thiết kế 100.000 tấn, tương đương 300.000 tấn nguyên liệu/năm.

Các sản phẩm chính của Nafoods là chanh leo, dứa, xoài, mãng cầu, hạt điều… Thời gian từ giờ đến Tết, Nafoods có thể hỗ trợ cho chanh leo và thanh long. Với các sản phẩm tại cửa khẩu phía Bắc sẽ chuyển về Nghệ An, còn phía Nam sẽ đưa về Long An. Sản lượng khoảng 1.000 tấn.

Ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao (Doveco), cho biết, hiện nay Công ty đang tiêu thụ số lượng lớn sản phẩm nông sản bị ách tắc tại biên giới.

Cụ thể, mỗi ngày Công ty tiêu thụ khoảng 100 - 150 tấn sản phẩm nông sản các loại, đặc biệt là sản phẩm xoài. Thời gian qua, Công ty cũng đã kếp hợp với Đồng Tháp, Tiền Giang để có nguồn cung phục vụ chế biến nông sản.

“Hiện nay chúng tôi vẫn chế biến xoài với số lượng lớn. Nếu các đơn vị có sản phẩm xoài, dứa, chanh leo hay chuối gặp khó khăn trên cửa khẩu, Công ty sẵn sàng hỗ trợ tiêu thụ”, ông Khuê cho biết.

Tạo điều kiện để các xe quay đầu có thể bán xả hàng

Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Long An Đinh Thị Phương Khanh cho biết, từ khi có thông tin Trung Quốc tạm dừng nhập khẩu thanh long, đồng loạt các kho thanh long trên địa bàn tỉnh Long An đã tạm dừng thu nhận hàng. Do đó, ngày 27-28/12 vừa qua, các thương lái đã biểu tình, yêu cầu các kho phải bồi thường cho lượng thanh long đã được thu mua từ phía người dân.

Ùn ứ nông sản ở cửa khẩu: Cần khai thác tiềm năng thị trường nội địa ảnh 1

Nhiều xe thanh long phải quay đầu để tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Theo đó, bà Đinh Thị Phương Khanh đã đưa ra những kiến nghị để gỡ khó cho thanh long Long An trong thời gian tới. Chẳng hạn như đề nghị Chính phủ và các bộ ban ngành Trung ương tiếp tục đàm phán với bên Trung Quốc để nối lại giao thương, thông quan.

Hiện nay còn tồn khoảng 200 xe thanh long của Long An trên cửa khẩu phía Bắc. Đề nghị các địa phương tạo điều kiện để các xe quay đầu có thể bán xả hàng giảm lỗ xuống mức thấp nhất. Đề xuất Chính phủ có gói hỗ trợ cho doanh nghiệp bảo quản lạnh và hỗ trợ cho người dân.

Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Lạng Sơn Đinh Thị Thu cho biết, trong thời gian tới việc xuất khẩu nông sản dự kiến sẽ gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là 2 dịp nghỉ Tết dương lịch và Tết Nhâm Dần đang đến gần. “Phía Trung Quốc sẽ tạm dừng nhập khẩu hàng hóa trên container lạnh trong 28 ngày của dịp Tết Nhâm Dần, trong đó 14 ngày trước Tết và 14 ngày sau Tết”, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Lạng Sơn cho biết thêm.

Trước tình hình đó, bà Thu kiến nghị các đơn vị cấp trên cần tổ chức thêm các cuộc hội đàm cấp cao để thông quan nốt 2.900 xe đang còn ùn tắc trước Tết nguyên đán. Ngoài ra, bà Đinh Thị Thu cũng đề xuất đàm phán với Trung Quốc để tăng thời gian làm việc tại các cửa khẩu vẫn còn hoạt động, từ 4h, 8h lên 12h mỗi ngày để nâng cao năng lực thông quan.

Giám đốc Sở Công Thương Lào Cai Hoàng Chí Hiền đề nghị Bộ NN&PTNT sớm đàm phán ký kết hiệp định về kiểm dịch nông, thủy, hải sản, mở rộng danh mục trái cây xuất sang Trung Quốc do phía bạn còn nhiều nhu cầu về nông sản Việt Nam.

“Chúng tôi cũng kiến nghị sớm ban hành cơ chế chính sách, hoặc gói hỗ trợ đặc biệt cho ngành chế biến sâu. Vừa qua, Lào Cai đã mời gọi được một nhà đầu tư chế biến dứa, có thời điểm không đủ hàng, phải vào tận Thanh Hóa tìm nguồn hàng”, ông Hiền nói và bổ sung: “Lào Cai đang rà soát, xây dựng cửa khẩu xanh, vùng đệm an toàn. Việc này, phía Trung Quốc đã làm, và sắp tới còn siết chặt hơn”.

Từ ngày 1/1/2022, Trung Quốc áp dụng Lệnh 248, Lệnh 249 và chủ trương quản lý chặt kinh tế biên mậu, và thúc đẩy việc xuất nhập khẩu chính ngạch. Ông Hòa nhận định, đây là vấn đề mà các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng Việt Nam cần lưu ý, bên cạnh cải tiến, nâng cao quy trình sản xuất để đảm bảo chất lượng sản phẩm, đảm bảo khả năng có thể tham gia vào các chuỗi siêu thị lớn của Trung Quốc.

Cùng chuyên mục
Start up Kim Dung thuyết trình trong chương trình.

Thương vụ đầu tư bị từ chối vì yêu cầu 'doanh thu nghìn tỷ'

(PLVN) - Shark Tank Việt Nam mùa 5 – Tập 4 có sự xuất hiện của Phạm Thị Kim Dung – Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Sữa Hạt D2 và Trần Giản Lâm – Giám đốc kinh doanh và cổ đông của công ty. Thương vụ này gặp khó bởi được Shark Phú yêu cầu đẩy doanh thu lên 1.000 tỷ đồng/năm mới chấp nhận đầu tư.

Đọc thêm