Vì sao Dòng chảy Phương Bắc 2 vẫn "nằm im" khi châu Âu đang thiếu khí đốt?

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Một động thái của cơ quan quản lý Đức vào tuần trước yêu cầu nhà điều hành đường ống, Nord Stream 2 AG có trụ sở tại Thụy Sĩ, đảm bảo rằng họ sẽ không phá vỡ các quy tắc cạnh tranh cho thấy có thể mất vài tháng nữa trước khi đường ống dài 1.200 km này mới đi vào hoạt động.
Biển báo hướng giao thông hướng tới lối vào cơ sở trên đất liền của đường dây khí đốt Nord Stream 2 ở Lubmin, Đức. Ảnh: Reuters (chụp ngày 10/9/2020)
Biển báo hướng giao thông hướng tới lối vào cơ sở trên đất liền của đường dây khí đốt Nord Stream 2 ở Lubmin, Đức. Ảnh: Reuters (chụp ngày 10/9/2020)

Đường ống Dòng chảy Phương Bắc (Nord Stream) 2 đã hoàn thành và sẵn sàng để bơm khí đốt của Nga sang châu Âu, nhưng vẫn chưa có dòng chảy nào vì nó vẫn đang chờ cơ quan quản lý năng lượng của Đức thông qua.

Dự án năng lượng gây tranh cãi nhất của châu Âu, do tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom của Nga (GAZP.MM) đứng đầu, đã vấp phải sự phản kháng, nhất là từ Hoa Kỳ và Ukraine.

Cơ quan Mạng lưới Liên bang của Đức - cơ quan quản lý các lĩnh vực điện, khí đốt, viễn thông, bưu chính và đường sắt của nước này - phải đến đầu tháng 1 mới đưa ra khuyến nghị về việc liệu cơ quan này có chứng nhận đường ống chạy từ Nga đến Đức dưới Biển Baltic hay không.

Mặc dù các yêu cầu kỹ thuật đã được đáp ứng, nhưng điểm mấu chốt quan trọng là liệu Gazprom có ​​tuân thủ các quy tắc tách nhóm của châu Âu, nghĩa là yêu cầu chủ sở hữu đường ống không được đồng thời là nhà cung cấp khí đốt để đảm bảo cạnh tranh công bằng hay không.

Nhà điều hành Nord Stream 2 tuyên bố các quy tắc này nhằm mục đích phá hoại đường ống dẫn. Tuần trước,Gazprom đã giành được một phần thắng lợi khi một cố vấn của tòa án cấp cao nhất của Liên minh châu Âu khuyến nghị rằng Gazprom có ​​thể không phải thừa nhận các quy tắc đó của EU.

Đường ống "chị em" có kích thước giống hệt nhau của dự án Nord Stream 2 , Nord Stream 1, đã được miễn các quy tắc tách nhóm kể từ khi hoạt động vào năm 2011 vì nó được coi như một đầu nối liên thông thay vì là nhà cung cấp trực tiếp.

Công nhân tại công trường xây dựng đường ống dẫn khí Nord Stream 2, gần thị trấn Kingisepp, vùng Leningrad, Nga. Ảnh: Reuters (chụp ngày 5/6/2019)

Công nhân tại công trường xây dựng đường ống dẫn khí Nord Stream 2, gần thị trấn Kingisepp, vùng Leningrad, Nga. Ảnh: Reuters (chụp ngày 5/6/2019)

Sau khi một ủy ban điều hành độc lập gồm ba thành viên tại cơ quan mạng đã đưa ra khuyến nghị của mình, Ủy ban này sẽ gửi tới Ủy ban châu Âu. Câu trả lời cho khuyến nghị sẽ cần đến 2 tháng.

Nếu cả hai cơ quan đều đồng ý rằng đường ống đáp ứng tất cả các yêu cầu quy định thì chứng nhận có thể được cấp tương đối nhanh chóng, nhưng nếu không, quá trình này có thể bị trì hoãn thêm.

Chứng nhận chỉ có thể được trao nếu cả hai không tìm ra bất kỳ sự khác biệt nào có thể phát sinh, có nghĩa là có thể đến mùa xuân năm 2022 trước khi đường ống được chứng nhận và chính thức bắt đầu hoạt động.

Mặc dù chứng nhận là một yêu cầu nhưng cơ quan mạng vẫn khá hạn chế trong việc làm thế nào để ngăn Gazprom bắt đầu bơm khí ngay lập tức. Công cụ duy nhất là phạt một lần 1 triệu euro (1,2 triệu đô la) đối với nhà điều hành nếu đường ống bắt đầu hoạt động mà không có chứng nhận.

Với tư cách là cơ quan quản lý, họ cũng có thể khởi động một cuộc điều tra nhưng bất kỳ quy trình pháp lý nào được cho là sẽ kéo dài và không dẫn đến việc ngăn chặn dòng khí trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, Gazprom cho biết vào tháng 8 họ dự kiến ​​Nord Stream 2 sẽ cung cấp 5,6 tỷ mét khối khí, khoảng 1/10 công suất hàng năm của đường ống, đã có vào năm 2021 nếu nguồn cung bắt đầu vào tháng 10.

Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Financial Times

Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Financial Times

Trong những tháng gần đây, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã nói rõ với Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng việc tuân thủ các quy tắc là rất quan trọng trong việc đảm bảo sự ủng hộ chính trị liên tục cho đường ống.

Bà Merkel công khai nói rằng cơ sở chính trị để vận hành Nord Stream 2 là cam kết của Nga sẽ tiếp tục sử dụng Ukraine như một tuyến đường trung chuyển khí đốt trong tương lai.

"Ông Putin đủ thông minh để biết rằng tình cảm giữa các chính trị gia Đức liên quan đến dự án sẽ trở nên có vấn đề, vì vậy ông ấy không nên đưa ra bất kỳ lý do gì để gây nguy hiểm cho các hoạt động", một trong những nguồn tin cho biết.

"Chứng nhận chỉ có thể được cấp nếu Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang xác định rằng việc cấp chứng nhận sẽ không gây nguy hiểm cho an ninh nguồn cung cấp khí đốt của Cộng hòa Liên bang Đức và Liên minh châu Âu", người phát ngôn của Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang Đức cho biết.

Bộ Kinh tế cho biết họ hiện đang làm việc về đánh giá này, nhưng chưa đưa ra thời hạn về thời gian hoàn thành. Nếu xác định rằng việc vận hành Nord Stream 2 sẽ khiến việc cung cấp khí đốt gặp rủi ro thì cơ quan này không thể chứng nhận.

Dưới thời bà Merkel, Đức đã đạt được thỏa thuận với Washington để cho phép triển khai đường ống gây tranh cãi này. Do đó, khả năng Chính phủ tiếp theo đảo ngược thỏa thuận là rất ít, ngay cả trong trường hợp có khả năng Đảng Xanh - vốn phản đối dữ dội dự án - trở thành một phần của liên minh cầm quyền tiếp theo.

Ngoài ra, ông Olaf Scholz, người đã lãnh đạo Đảng Dân chủ Xã hội giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng trước và có cơ hội tốt để kế nhiệm Thủ tướng Merkel, cũng đã ủng hộ kế hoạch này.