Bộ Tư pháp đứng thứ 2 về chỉ số Công khai ngân sách Trung ương

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Theo chỉ số MOBI vừa được công bố, Bộ Tư pháp xếp thứ hai với 48,41 điểm quy đổi, đứng sau Bộ Tài chính có thứ hạng cao nhất với 66,63 điểm quy đổi.

Sáng 16/6, Trung tâm Phát triển và Hội nhập (CDI) và Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Việt Nam (VESS) đồng tổ chức buổi Công bố trực tuyến chỉ số Công khai ngân sách Bộ, cơ quan Trung ương (MOBI) năm 2020.

Chỉ số Công khai ngân sách Bộ và cơ quan Trung ương (MOBI) do Liên minh Minh bạch Ngân sách (BTAP) chủ trì xây dựng, do hai tổ chức thành viên của Liên minh là Trung tâm Phát triển và Hội nhập (CDI) và Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thực hiện, với sự tài trợ của Tổ chức Oxfam tại Việt Nam.

Năm 2020 là năm thứ 3 liên tiếp chỉ số MOBI được thực hiện và công bố. MOBI 2020 đánh giá mức độ công khai ngân sách của 44 Bộ, cơ quan Trung ương, trong đó có 38 Bộ, cơ quan Trung ương là đơn vị dự toán và 6 cơ quan, tổ chức Trung ương được ngân sách Nhà nước (NSSNN) hỗ trợ.

Bộ Tư pháp đứng thứ 2 về chỉ số Công khai ngân sách Trung ương ảnh 1
Các đồng chủ trì buổi công bố trực tuyến.

Mức độ công khai minh bạch ngân sách Bộ, cơ quan Trung ương (MOBI 2020) được xây dựng thông qua 5 tiêu chí chính là tính sẵn có, tính kịp thời, tính đầy đủ, tính thuận tiện và tính liên tục của 6 loại tài liệu bắt buộc phải công khai theo Luật NSNN năm 2015, theo hướng dẫn tại Thông tư 61/2017/TT- BTC và Thông tư 90/2018/TT-BTC. Tính liên tục là tiêu chí lần đầu tiên được sử dụng trong khảo sát MOBI 2020 và chỉ được áp dụng cho hai loại tài liệu bao gồm Dự toán thu-chi ngân sách và Quyết toán NSNN.

Kết quả khảo sát MOBI 2020 cho thấy, mức độ công khai ngân sách của các Bộ, cơ quan Trung ương chưa có cải thiện so với MOBI 2019. Vẫn còn nhiều đơn vị chưa công khai hoặc chưa công khai đầy đủ, chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định của Luật NSNN năm 2015, Thông tư 61/2017/TT-BTC và Thông tư 90/2018/TT-BTC.

Điểm trung bình MOBI 2020 là 21,64 điểm, tương đương với điểm trung bình MOBI 2019. Có 34 trong tổng số 44 Bộ, cơ quan Trung ương có điểm công khai ngân sách. Có 10 Bộ, cơ quan Trung ương không có tên trong bảng xếp hạng 2020, đồng nghĩa với việc các cơ quan này không có thư mục công khai ngân sách và không công khai các tài liệu ngân sách trên cổng thông tin điện tử của đơn vị tại thời điểm khảo sát.

Trong xếp hạng MOBI 2020, Bộ Tài chính có thứ hạng cao nhất với 66,63 điểm quy đổi, xếp hạng công khai ở mức tương đối đầy đủ. Xếp thứ hai là Bộ Tư pháp với 48,41 điểm quy đổi. Trong nhóm top 10, ở vị trí từ thứ 3 đến thứ 10 lần lượt là Kiểm toán Nhà nước, Ủy ban Dân tộc, Bộ Nội vụ, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban Quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Trong đó, về tính sẵn có: Có 27 cơ quan, tổ chức trên tổng số 44 cơ quan trong kỳ khảo sát MOBI 2020 công khai ít nhất 1 tài liệu ngân sách (chiếm 61,36%), tăng 3 đơn vị so với kỳ khảo sát 2019. Tuy nhiên, vẫn còn có tới 17 Bộ, cơ quan Trung ương không công khai bất kỳ một tài liệu nào tại thời điểm khảo sát (tương đương với 38,64%).

Hay về tính kịp thời: Kết quả kỳ khảo sát MOBI 2020 cho thấy các Bộ, cơ quan Trung ương chưa công khai kịp thời các tài liệu ngân sách theo quy định. Trong số 19 đơn vị có công bố tài liệu về Dự toán ngân sách năm 2021, chỉ có 6 đơn vị công bố đúng thời hạn theo quy định là trong vòng 15 ngày kể từ ngày 31/12/2020.

Bộ Tư pháp đứng thứ 2 về chỉ số Công khai ngân sách Trung ương ảnh 2

PGS.TS Vũ Sỹ Cường - chuyên gia Tài chính công - công bố kết quả MOBI 2020.

Đối với tài liệu về Quyết toán ngân sách năm 2019, có 9 trên tổng số 16 đơn vị có công khai thông tin công bố đúng thời hạn theo quy định. Các tài liệu còn lại gồm Báo cáo tình hình thực hiện ngân sách đơn vị quý 1, 6 tháng, 9 tháng và cả năm 2020 chỉ được công khai đúng hạn bởi lần lượt 4, 4 và 3 đơn vị. Không có đơn vị nào công khai đúng hạn báo cáo tình hình thực hiện ngân sách cả năm 2020…

Trình bày Báo cáo chỉ số MOBI 2020, PGS.TS Vũ Sỹ Cường - chuyên gia Tài chính công đưa ra một số khuyến nghị đối với các Bộ, cơ quan Trung ương nói chung, Bộ Tài chính nói riêng để cải thiện chỉ số công khai ngân sách MOBI trong những năm tiếp theo.

Đối với Quốc hội, ông Cường đề xuất Quốc hội có thể cân nhắc bổ sung nội dung giám sát tình hình thực hiện công khai ngân sách của các Bộ, cơ quan Trung ương vào chương trình hoạt động giám sát hàng năm của Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội, bao gồm cả giám sát thường xuyên và giám sát chuyên đề; xem xét bổ sung chế tài xử lý các vi phạm về thực hiện công khai ngân sách trong Luật NSNN.

Ông Cường cũng khuyến nghị Chính phủ cần thúc đẩy các Bộ, cơ quan Trung ương thực hiện công khai ngân sách theo quy định của pháp luật và ban hành chế tài xử lý các đơn vị không thực hiện công khai NSNN. Đồng thời mong muốn Kiểm toán Nhà nước đưa nội dung công khai minh bạch về tài liệu ngân sách của các Bộ, cơ quan Trung ương vào nội dung kiểm toán tuân thủ…

TS Lưu Bình Nhưỡng, Đại biểu Quốc hội khóa XIV, Phó Trưởng ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá: “Điều đáng nói là một số cơ quan Trung ương quan trọng cần phải “nêu gương” cũng nằm trong các cơ quan không chú trọng về công khai tài liệu ngân sách. Điều đó cho thấy mức độ tuân thủ về công khai ngân sách, tài liệu ngân sách đang là vấn đề tồn tại, hạn chế rất lớn”.

Theo ông Nhưỡng, việc tăng cường vai trò của Kiểm toán Nhà nước và vai trò giám sát của Quốc hội là biện pháp đúng hướng, nhất là cần vai trò thẩm tra báo cáo dự toán, quyết toán của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, trong đó phải tăng số phiên giải trình, chất vấn làm rõ nguyên nhân/lý do của tình trạng không công khai hoặc chậm trễ trong công khai ngân sách. Bên cạnh đó, cần tăng cường vai trò giám sát của các đại biểu Quốc hội trong các vụ việc, sự kiện cũng như cần tăng cường vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các thành viên, vai trò giám sát của báo chí, công luận.

Bộ Tư pháp đứng thứ 2 về chỉ số Công khai ngân sách Trung ương ảnh 3

TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược (VESS).

TS Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính ngân sách, Ủy ban Tài chính Ngân sách, Văn phòng Quốc hội đánh giá cao kết quả của nhóm nghiên cứu, nhìn thẳng điểm sáng và điểm tối trong công khai ngân sách Trung ương. Đồng tình với việc cần thiết tăng cường vai trò giám sát của Quốc hội đối với tình hình thực hiện công khai ngân sách Trung ương, theo ông Tân, có thể xem xét mức độ công khai ngân sách của các Bộ, cơ quan Trung ương là một trong những tiêu chí tham khảo khi phân bổ ngân sách.

TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược (VESS), nhận định: “Trong khi mức độ công khai minh bạch của các tỉnh liên tục được cải thiện (thông qua đánh giá bằng chỉ số POBI hàng năm), thì các cơ quan Trung ương lại không có sự tiến bộ đáng kể nào, dù Luật NSNN 2015 đã có hiệu lực từ lâu... Do đó, tôi cho rằng đây là lúc Quốc hội cần phát huy vai trò giám sát của mình trong việc thúc đẩy tính công khai, minh bạch của hệ thống tài chính công”.

Cùng chuyên mục

Đọc thêm