Trong ba tháng đầu năm 2011, Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã phối hợp tỉnh Quảng Ninh và các ngành chức năng trên địa bàn phát hiện, xử lý 417 lò, điểm khai thác than trái phép. Tuy nhiên, tình trạng khai thác, vận chuyển than trái phép hiện nay vẫn diễn ra hết sức phức tạp, tập trung ở một số địa phương như: TP Hạ Long, thị xã Cẩm Phả, TP Uông Bí, huyện Hoành Bồ, Ðông Triều...
Thực trạng đáng báo động
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, trên địa bàn TP Hạ Long (Quảng Ninh) có 40 điểm mỏ, lò than khai thác trái phép ở 9/20 phường của thành phố vẫn thường xuyên hoạt động với thủ đoạn ngày càng tinh vi và liều lĩnh hơn, bất chấp sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng. Từ đầu năm đến nay, trung bình mỗi ngày các lực lượng chức năng của TP Hạ Long xóa bỏ được một đến hai lò khai thác than trái phép, song việc làm trên vẫn như... ném đá ao bèo. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Chủ tịch UBND phường Cao Xanh Ðào Mạnh Thắng cho biết: UBND phường đã nhận được phản ánh của người dân về tình trạng nhiều ngôi nhà bị rạn nứt. Ngay sau đó, UBND phường đã lập đoàn kiểm tra và xác định có 23 ngôi nhà thuộc tổ 37 và 38 đang bị rạn nứt, trong đó có những vết nứt mới và cả những vết nứt cũ. Những vết nứt thường xuất hiện dọc tường và cả ở nền móng nhà. Có hơn 50% số ngôi nhà bị nứt là nhà cấp 4, ngoài ra có một số ngôi nhà kiên cố cũng bị nứt cổ trần dài tới hơn 2 mét. Bà Phạm Thị Oanh ở khu 3 tổ 38 cho rằng, nguyên nhân dẫn đến nứt nhà là do một số đối tượng khai thác than thổ phỉ quanh khu vực, đánh mìn, làm cho địa chất thay đổi. Bởi quanh khu vực nhà bà có nhiều lò than thổ phỉ vẫn hoạt động cho dù trước Tết Tân Mão, UBND phường đã tổ chức triệt phá. Chủ tịch Ðào Mạnh Thắng thẳng thắn cho rằng, chúng tôi không loại trừ là 23 ngôi nhà bị nứt là do khai thác than thổ phỉ. Một lãnh đạo của TP Hạ Long cho biết: Khi các lực lượng chức năng dùng mìn đánh sập, đổ bê-tông lấp miệng hầm lò khai thác than trái phép hôm trước, thì hôm sau các đối tượng lại đào hầm mới tiếp tục khai thác than trái phép. Các điểm nóng nhất về vấn nạn trên vẫn tập trung ở các phường Việt Hưng, Ðại Yên, Hà Khánh, Cao Xanh, Cao Thắng, Hà Trung, Hà Lầm, Hà Tu và Hà Phong.
Các đối tượng đã sử dụng các phương tiện máy móc hiện đại với công suất lớn. Các điểm khai thác nằm trong đất vườn hay trong nhà dân được ngụy trang xây nhà kín, bên ngoài có xây tường cao che chắn. Các điểm lò khai thác trái phép này khi bị lực lượng chức năng phát hiện đã chống đối, cố thủ, cương quyết không mở cửa, mở cổng. Thậm chí, để ngăn chặn không cho các lực lượng chức năng làm nhiệm vụ, các đối tượng sẵn sàng chống đối, sử dụng phương tiện, đặt chông để chặn đường không cho các phương tiện của lực lượng kiểm tra vào được địa điểm khai thác than trái phép. Ðể ngăn chặn và xử lý triệt để nạn khai thác than trái phép, UBND thành phố Hạ Long đã thành lập một đội cơ động và một đội chuyên trách trong sáu tháng đầu năm để kiểm soát tình hình.
Quyết tâm ngăn chặn
Theo báo cáo, trong quý I-2011, Công an tỉnh Quảng Ninh đã kiểm tra, phát hiện, xử lý gần 202 điểm lán trại khai thác than; 65 điểm khai thác, 82 điểm tập kết than, đình chỉ 5 điểm cửa lò và đánh sập 317 điểm khai thác than trái phép, trục xuất 56 đối tượng là lao động làm thuê khai thác than trái phép, bắt giữ 21 phương tiện thủy, 409 lượt phương tiện ô-tô, thu giữ hơn 11,6 nghìn tấn than các loại, xử phạt 163 vụ/226 đối tượng với tổng số tiền phạt hơn 700 triệu đồng, khởi tố điều tra hai vụ với 23 bị can về các tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và trộm cắp tài sản.
UBND tỉnh Quảng Ninh đã thành lập hai trạm chốt kiểm tra xe chở than trên tuyến đường 337 thuộc địa bàn hai phường Cao Xanh và Hà Khánh. Tổ công tác tại mỗi trạm do Chủ tịch UBND phường làm tổ trưởng, có sự tham gia của Công an, Ban Chỉ huy quân sự thành phố, thực hiện kiểm tra, ngăn chặn việc vận chuyển, tiêu thụ than trái phép của các phương tiện tham gia giao thông trên tỉnh lộ 337 thuộc địa bàn hai phường này. Nếu để xảy ra sai phạm, Chủ tịch UBND hai phường sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố Hạ Long.
Tại huyện Ðông Triều, sau khi kiểm tra tình hình khai thác than tại khu Vĩnh Phú, khu Dân Chủ, khu Vĩnh Lâm (thị trấn Mạo Khê) đã phát hiện một số bãi tập kết, chế biến than trái phép. Ðặc biệt, kiểm tra tại cơ sở sản xuất than tổ ong Duy Mạnh ở tổ 8, khu Vĩnh Lâm đã phát hiện một cửa lò khai thác than trái phép. Tại thị xã Uông Bí, sau khi kiểm tra khu vực Bí Thượng (phường Vàng Danh) giáp ranh với xã Dân Chủ (Hoành Bồ) đã phát hiện nhiều điểm khai thác than trái phép với quy mô lớn. Tại thị xã Cẩm Phả, qua kiểm tra tại khu vực cảng Cẩm Y (xã Cẩm Hải) và cảng Km6 (phường Cẩm Thạch) phát hiện nhiều bãi tập kết, chế biến than với số lượng lớn và vẫn còn đang hoạt động.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Ðọc khẳng định, việc kiểm tra được coi là động thái mở đầu cho chiến dịch ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác than trái phép trên địa bàn TP Hạ Long nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung trong năm 2011 và những năm tiếp theo. UBND tỉnh sẽ mở đường dây nóng và giao cho Công an tỉnh phụ trách, tiếp nhận xử lý thông tin. Ðối với TP Hạ Long, kể từ thời điểm này, đồng chí cho rằng, phường nào để xảy ra tình trạng hoạt động khai thác than trái phép, lãnh đạo phường đó phải chịu trách nhiệm. Nếu phường phát hiện và báo cáo lãnh đạo thành phố thì khi đó thành phố phải chịu trách nhiệm trước lãnh đạo tỉnh. Tháng 3 vừa qua, Chủ tịch UBND phường Hà Khánh Bùi Ngọc Phương đã bị đình chỉ chức vụ vì lý do trên.
Ðể cơ bản chặn đứng nạn khai thác than trái phép, tại cuộc làm việc giữa TKV và UBND tỉnh Quảng Ninh ngày 19-4, tỉnh Quảng Ninh yêu cầu TKV tiếp tục chỉ đạo các đơn vị thành viên quản lý tốt ranh giới mỏ đã được cấp giấy phép khai thác; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra, phát hiện, xử lý các trường hợp khai thác than trái phép trong ranh giới được giao; thực hiện nghiêm túc các quy định nêu trong giấy phép khai thác than và quy định của pháp luật; dừng khai thác các lộ vỉa chưa được cấp phép khai thác và chưa thuê đất. Tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các ngành chức năng tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát; xử lý nghiêm các sai phạm để ngăn chặn tình hình khai thác, vận chuyển, tiêu thụ và xuất khẩu than trái phép trên địa bàn.
Nguồn: Báo Nhân dân
Thực trạng đáng báo động
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, trên địa bàn TP Hạ Long (Quảng Ninh) có 40 điểm mỏ, lò than khai thác trái phép ở 9/20 phường của thành phố vẫn thường xuyên hoạt động với thủ đoạn ngày càng tinh vi và liều lĩnh hơn, bất chấp sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng. Từ đầu năm đến nay, trung bình mỗi ngày các lực lượng chức năng của TP Hạ Long xóa bỏ được một đến hai lò khai thác than trái phép, song việc làm trên vẫn như... ném đá ao bèo. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Chủ tịch UBND phường Cao Xanh Ðào Mạnh Thắng cho biết: UBND phường đã nhận được phản ánh của người dân về tình trạng nhiều ngôi nhà bị rạn nứt. Ngay sau đó, UBND phường đã lập đoàn kiểm tra và xác định có 23 ngôi nhà thuộc tổ 37 và 38 đang bị rạn nứt, trong đó có những vết nứt mới và cả những vết nứt cũ. Những vết nứt thường xuất hiện dọc tường và cả ở nền móng nhà. Có hơn 50% số ngôi nhà bị nứt là nhà cấp 4, ngoài ra có một số ngôi nhà kiên cố cũng bị nứt cổ trần dài tới hơn 2 mét. Bà Phạm Thị Oanh ở khu 3 tổ 38 cho rằng, nguyên nhân dẫn đến nứt nhà là do một số đối tượng khai thác than thổ phỉ quanh khu vực, đánh mìn, làm cho địa chất thay đổi. Bởi quanh khu vực nhà bà có nhiều lò than thổ phỉ vẫn hoạt động cho dù trước Tết Tân Mão, UBND phường đã tổ chức triệt phá. Chủ tịch Ðào Mạnh Thắng thẳng thắn cho rằng, chúng tôi không loại trừ là 23 ngôi nhà bị nứt là do khai thác than thổ phỉ. Một lãnh đạo của TP Hạ Long cho biết: Khi các lực lượng chức năng dùng mìn đánh sập, đổ bê-tông lấp miệng hầm lò khai thác than trái phép hôm trước, thì hôm sau các đối tượng lại đào hầm mới tiếp tục khai thác than trái phép. Các điểm nóng nhất về vấn nạn trên vẫn tập trung ở các phường Việt Hưng, Ðại Yên, Hà Khánh, Cao Xanh, Cao Thắng, Hà Trung, Hà Lầm, Hà Tu và Hà Phong.
![]() |
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh cùng các ngành chức năng kiểm tra các điểm khai thác than trái phép trên địa bàn TP Hạ Long. |
Quyết tâm ngăn chặn
Theo báo cáo, trong quý I-2011, Công an tỉnh Quảng Ninh đã kiểm tra, phát hiện, xử lý gần 202 điểm lán trại khai thác than; 65 điểm khai thác, 82 điểm tập kết than, đình chỉ 5 điểm cửa lò và đánh sập 317 điểm khai thác than trái phép, trục xuất 56 đối tượng là lao động làm thuê khai thác than trái phép, bắt giữ 21 phương tiện thủy, 409 lượt phương tiện ô-tô, thu giữ hơn 11,6 nghìn tấn than các loại, xử phạt 163 vụ/226 đối tượng với tổng số tiền phạt hơn 700 triệu đồng, khởi tố điều tra hai vụ với 23 bị can về các tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và trộm cắp tài sản.
UBND tỉnh Quảng Ninh đã thành lập hai trạm chốt kiểm tra xe chở than trên tuyến đường 337 thuộc địa bàn hai phường Cao Xanh và Hà Khánh. Tổ công tác tại mỗi trạm do Chủ tịch UBND phường làm tổ trưởng, có sự tham gia của Công an, Ban Chỉ huy quân sự thành phố, thực hiện kiểm tra, ngăn chặn việc vận chuyển, tiêu thụ than trái phép của các phương tiện tham gia giao thông trên tỉnh lộ 337 thuộc địa bàn hai phường này. Nếu để xảy ra sai phạm, Chủ tịch UBND hai phường sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố Hạ Long.
Tại huyện Ðông Triều, sau khi kiểm tra tình hình khai thác than tại khu Vĩnh Phú, khu Dân Chủ, khu Vĩnh Lâm (thị trấn Mạo Khê) đã phát hiện một số bãi tập kết, chế biến than trái phép. Ðặc biệt, kiểm tra tại cơ sở sản xuất than tổ ong Duy Mạnh ở tổ 8, khu Vĩnh Lâm đã phát hiện một cửa lò khai thác than trái phép. Tại thị xã Uông Bí, sau khi kiểm tra khu vực Bí Thượng (phường Vàng Danh) giáp ranh với xã Dân Chủ (Hoành Bồ) đã phát hiện nhiều điểm khai thác than trái phép với quy mô lớn. Tại thị xã Cẩm Phả, qua kiểm tra tại khu vực cảng Cẩm Y (xã Cẩm Hải) và cảng Km6 (phường Cẩm Thạch) phát hiện nhiều bãi tập kết, chế biến than với số lượng lớn và vẫn còn đang hoạt động.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Ðọc khẳng định, việc kiểm tra được coi là động thái mở đầu cho chiến dịch ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác than trái phép trên địa bàn TP Hạ Long nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung trong năm 2011 và những năm tiếp theo. UBND tỉnh sẽ mở đường dây nóng và giao cho Công an tỉnh phụ trách, tiếp nhận xử lý thông tin. Ðối với TP Hạ Long, kể từ thời điểm này, đồng chí cho rằng, phường nào để xảy ra tình trạng hoạt động khai thác than trái phép, lãnh đạo phường đó phải chịu trách nhiệm. Nếu phường phát hiện và báo cáo lãnh đạo thành phố thì khi đó thành phố phải chịu trách nhiệm trước lãnh đạo tỉnh. Tháng 3 vừa qua, Chủ tịch UBND phường Hà Khánh Bùi Ngọc Phương đã bị đình chỉ chức vụ vì lý do trên.
Ðể cơ bản chặn đứng nạn khai thác than trái phép, tại cuộc làm việc giữa TKV và UBND tỉnh Quảng Ninh ngày 19-4, tỉnh Quảng Ninh yêu cầu TKV tiếp tục chỉ đạo các đơn vị thành viên quản lý tốt ranh giới mỏ đã được cấp giấy phép khai thác; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra, phát hiện, xử lý các trường hợp khai thác than trái phép trong ranh giới được giao; thực hiện nghiêm túc các quy định nêu trong giấy phép khai thác than và quy định của pháp luật; dừng khai thác các lộ vỉa chưa được cấp phép khai thác và chưa thuê đất. Tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các ngành chức năng tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát; xử lý nghiêm các sai phạm để ngăn chặn tình hình khai thác, vận chuyển, tiêu thụ và xuất khẩu than trái phép trên địa bàn.
Nguồn: Báo Nhân dân