Người bao đồng những thân phận "đói ăn vụng, túng làm liều"

(PLO) - 77 tuổi, ông Trần Duyên Hải vẫn miệt mài “xây” lại, tìm cách hoàn lương những mảnh đời bất hạnh của trẻ em khuyết tật, bụi đời, lang thang trong trung tâm nhân đạo đào tạo việc làm của mình.

Ông Trần Duyên Hải đang hướng dẫn học viên.

Ông Trần Duyên Hải đang hướng dẫn học viên.

Hai lần “ăn trộm” tiền nhà cho người nghèo 
Nằm khiêm nhường trong con ngõ Văn Chương, Hà Nội, gần 40 năm qua Trung tâm Dạy nghề nhân đạo đào tạo việc làm cho trẻ em khuyết tật của ông Trần Duyên Hải đã trở thành nơi cứu cánh cho bao mảnh đời trẻ em cơ nhỡ. 
Khi phóng viên tìm đến, ông đang tận tình chỉ dạy những đường kim mũi chỉ cho các em học viên của. Mặc dù đã bước sang tuổi 77 nhưng nhiệt huyết muốn đóng góp công sức, giúp đỡ các em nhỏ, những phận đời khó khăn trong ông vẫn vẹn nguyên như thời còn trai trẻ.
Ở Trung tâm nhân đạo này, tất thảy đều gọi ông Hải là “thầy” bởi ông không chỉ là người thầy dạy nghề cho lũ trẻ mà còn dìu dắt, dạy bảo đám trẻ những bài học làm người. 
Ông vốn sinh ra trong một gia đình giàu có ở xã Ngọc Thanh, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Bố mẹ ông nổi tiếng buôn bán giỏi và giàu có, nhưng không vì thế mà ông xa lánh, khinh miệt người nghèo.
Ông không bao giờ quên hình ảnh những người đói ăn vật vờ khắp các ngả đường, xó chợ năm 1945. 
Năm ấy, tôi mới được chừng 8, 9 tuổi, ở Thái Bình rất nhiều người chết đói, họ kéo nhau sang ăn xin rất đông. Hôm đó, bố mẹ đi vắng, tôi ở trong nhà tự ý thò tay qua cái lỗ nhỏ ở cổng sẻ cho họ nắm cơm, bát gạo, tôi còn lấy trộm tiền của cha mẹ giúp người đói. 
Thật không ngờ, khoảng hai chục năm sau, có một gia đình ở Thái Bình tìm đến đúng địa chỉ nhà tôi để cảm ơn mấy đồng bạc tôi cho đã cứu sống gia đình họ. Lúc đấy, bố mẹ tôi mới ngửa người ra vì con mình đã từng lấy tiền của nhà đem cho người khác.
Trong cả cuộc đời tôi, từ khi nhỏ cho tới bây giờ, đã hai lần tôi đi “ăn trộm”. Một lần trộm tiền của bố mẹ khi còn nhỏ để cho người đói, lần thứ hai là trộm tiền của vợ để chia cho trẻ em nghèo” - ông Hải hồi tưởng lại.
Trước kia ông dạy học ở Trường Trung cấp Thương nghiệp Hà Nội, lúc rảnh rỗi thường đạp xe lên khu Bờ Hồ, chợ Đồng Xuân chơi. Nhìn thấy cảnh nhiều trẻ em lang thang bán bánh mì, đánh giày vất vả đói khát, ông thương xót lắm. Mặc dù tiền lương ít ỏi nhưng lần nào gặp các em là ông đều cho tiền hoặc mua đồ ăn cho chúng.
“Nhìn những đứa trẻ còm nhom, đói rét đến tím tái cả người, tôi xót xa lắm, nhất là những đứa trẻ ăn cắp đồ bị người ta đánh”, ông Hải nhớ lại.
Từ đó ông luôn trăn trở làm sao để lũ trẻ có công ăn việc làm, chỗ ăn, chỗ ngủ? Từ năm 1978, ông bắt đầu đi “nhặt” đám trẻ lang thang, gom các em lại thành lớp để đào tạo nghề. Nhiều người thấy thế bảo ông dở hơi, việc nhà không lo, lo việc thiên hạ. Ngay chính vợ ông cũng nhiều lần can ngăn ông làm việc đó. 
Thậm chí, đã không ít lần ông bị công an quận gọi lên chất vấn về việc tụ tập trẻ em vô gia cư và nhắc nhở yêu cầu ông phải giải tán nhóm trẻ em bụi đời. Nhưng ông Hải hiểu rõ bản chất của các em không xấu mà do hoàn cảnh xô đẩy, “đói ăn vụng, túng làm liều” nên vẫn cưu mang các em. 
Quyết tâm bỏ việc để cứu trẻ 
Tới năm 1983, ông Hải xin nghỉ việc ở Trường Trung cấp Cơ điện thành phố, quyết định mở xưởng may từ thiện để dạy nghề cho đám trẻ khuyết tật. Ông mua vài cái máy khâu, thuê một căn phòng nhỏ làm chỗ dạy nghề và ăn ở cho các em.
Ông vốn biết nghề may nên đứng ra trực tiếp dạy nghề may cho lũ trẻ. Dần dần, số học viên tìm đến lớp học may của ông tăng lên 10 đến 20 em. Em nào học nghề xong ông lại xin việc làm tại một số xưởng may nhỏ trên thành phố. 
Ban đầu ông không tiết lộ chuyện xưởng may với ai, kể cả vợ con. Nhưng rồi do số lượng các em ngày càng đông, nơi ăn chỗ ở không còn đủ nữa, căn phòng may cũ giờ đã xuống cấp, hết cách, ông đành “khai” thật với vợ về những việc mình làm và nhờ bà gom góp tiền, vay mượn người thân, họ hàng hỗ trợ để mua mảnh đất làm nơi dạy nghề và chỗ ở cho các em. 
“Lúc đầu vợ tôi giận lắm, vì thực tế khi đó gia đình tôi cũng đâu khá giả gì mà đi lo chuyện bao đồng. Nhưng rồi tôi thuyết phục, động viên mãi, cuối cùng vợ tôi cũng đồng ý, vì thấy giúp đỡ lũ trẻ là việc rất nên làm” - ông Hải kể.
Bằng sự quyết tâm, cố gắng của mình, đến năm 2000 ông Hải đã thành lập được Trung tâm Dạy nghề nhân đạo đào tạo việc làm cho trẻ em khuyết tật Việt Nam đầu tiên tại địa chỉ số 25/48 ngõ Linh Quang (Văn Chương, Đống Đa).
Sau khi Trung tâm được thành lập, ông Trần Duyên Hải được phân công làm Giám đốc Trung tâm và cũng là một trong những người trực tiếp dạy nghề cho các em. 
Ước mơ trước lúc “xuôi tay”
Với ông Hải, ở các em luôn có một khát khao, một nghị lực vượt lên số phận, chỉ cần có cơ hội họ sẽ đủ khả năng để phát triển. Ông luôn dặn lòng phải quyết tâm vì các em.
Theo ông, dạy trẻ em bình thường đã khó, đối với trẻ khuyết tật càng khó gấp nhiều lần. Các em rất dễ bị tổn thương, hay bị kích động và có nội tâm không ổn định. 
Ông bảo: “Cáu gắt với các cháu không mang lại hiệu quả, vì thế tôi thường xuyên động viên, khuyên các cháu gắng chăm chỉ học hỏi, có cái nghề để kiếm sống”.
Hơn 40 năm qua, ông Hải vẫn cần mẫn, kiên trì, nhẫn nại với công việc từ thiện vì đám trẻ nghèo. Rất nhiều thế hệ học trò được ông dạy nghề đã trở về địa phương lập nghiệp mở tiệm áo cưới, xưởng may, thậm chí có những trò làm giám đốc công ty may mặc có cuộc sống ổn định, hạnh phúc. 
“Bây giờ, nhìn thấy các cháu làm việc thành thạo, thu nhập từ 3- 4 triệu đồng/ tháng, có chồng con, cuộc sống ổn định, hạnh phúc tôi cũng thấy ấm lòng, mát dạ” - ông Hải vui mừng chia sẻ. 
Dù đã tạo được “cần câu cơm” cho các em nhưng ông Hải vẫn ấp ủ một dự định mà với ông, nếu tới khi phải xa cõi trần chưa làm được ông chưa thể bằng lòng. Từ lâu, ông đã mong muốn xây được khu nhà ở rộng chừng 5.000m2, tạo điều kiện cho các cặp vợ chồng khuyết tật có chỗ ở để sinh sống tại Thủ đô.
Nhưng dự dịnh đó chắc chắn rất cần các nhà hảo tâm chung tay để ông có thể hoàn thành tâm nguyện vì những người bất hạnh ở tuổi gần đất xa trời.
TIN LIÊN QUAN
Cùng chuyên mục
Đọc thêm