Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may

(PLO) - Cứ vào chiều ngày mùng 4 và ngày mùng 7 Tết hằng năm, người dân ở hai làng An Mỹ và Cẩm Phổ (xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) lại tập trung ra trảng cát phía sau làng để tham gia lễ hội cướp cù.

Thanh niên trai tráng tranh nhau cướp cù

Thanh niên trai tráng tranh nhau cướp cù

Đây là lễ hội văn hóa truyền thống có từ hàng trăm năm nay và được tổ chức thường niên vào dịp Tết Nguyên đán, thời điểm dân làng không còn vướng bận công việc, có thể bắt đầu du xuân và về tham dự lễ hội, với ý nghĩa cầu cho năm mới luôn may mắn, sung túc, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu...

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 1
Vị Chủ làng làm lễ kính báo với thổ thần xin được khai hội

Tương truyền rằng: Ngày xưa có hai ông bà lão sống dưới một gốc cây cổ thụ bên đồi cát của làng không có con nhưng rất thích chơi với bọn trẻ. Mỗi lần mang quà đến cho những đứa trẻ chăn trâu, bò trên đồi cát, ông bà thường tung quà lên trời rồi bảo bọn trẻ tranh nhau cướp quà. Ông bà tốt bụng này còn dạy cho bọn trẻ mục đồng những trò chơi chia phe cướp quà hấp dẫn khác. Trò chơi “cướp cù” của làng Cẩm Phổ bắt nguồn từ đó và sau này lan sang làng An Mỹ. Dần dần về sau, hoạt đồng này trở thành ngày hội lớn của hai làng.

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 2
Vị Chủ làng tung cù lên không trung bắt đầu cuộc thi

Theo ông Hoàng Cứ, chủ làng An Mỹ thì lễ hội cướp cù gồm 2 phần, đó là phần lễ và phần hội. Trong phần lễ các vị bô lão có uy tín và chức sắc trong làng với trang phục truyền thống chỉnh tề tiến hành dâng hương cúng tế trời đất, kính báo với Thành hoàng để cầu xin cho dân làng năm mới được mạnh khỏe, phát tài, phát lộc, tình làng nghĩa xóm được thắt chặt bền vững. Phần hội diễn ra ngay sau đó với hình thức là Hội cướp cù.

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 3
Các thanh niên trai tráng tranh nhau cướp cù

Vài ngày trước lúc diễn ra hội cù, dân làng chọn những gốc cây chuối sứ già, to, gọt tròn đem vào nung lửa rồi phơi khô thành những quả cù tròn, đường kính 20 x 20 cm, nặng khoảng 3 – 4kg.

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 4
Kịch liệt

Đồi cát vàng rộng nhất, bằng phẳng nhất của làng được chọn làm địa điểm tổ chức hội cù. Ở giữa bãi cát, người ta chôn hai cây tre to, thẳng, cao chừng 5 – 7 mét, phía trên mỗi cột có treo một cái rọ được đan bằng tre với đường kính 40 cm cùng với lá cờ Tổ quốc đặt trên đỉnh sào. Hội cướp cù có tới ba quả cù hình tròn tượng trưng cho thiên, địa, nhân tương ứng với ba hiệp thi đấu.

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 5
Đưa cù vào rọ

Sau hồi trống khai hội, hàng trăm thanh niên lao ra giữa bãi cát để tranh cù. Theo quy định, mỗi trận đấu có hai đội chơi tham gia và được chia làm ba hiệp, mỗi hiệp kéo dài 15 - 30 phút. Những người chơi tranh nhau quả cù rồi cố gắng ném quả cù cướp được vào chính rọ của đội mình.

Điều đặc biệt là không hạn chế số lượng người chơi, không phân biệt già trẻ, gái trai. Nếu người đang chơi vì một lý do nào đó mà không thể tiếp tục cuộc chơi, thì người đứng ngoài xem vẫn có thể nhảy vào thay thế ngay lập tức, và người nào tung được quả cù vào rọ trước sự truy cản của mọi người thì sẽ giành chiến thắng, được ghi danh vào lịch sử hội cù của làng.

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 6
Người dân đến xem hội cù

Có một điểm rất hay ở trong lễ hội này thể hiện ở chỗ, dù thắng hay thua thì người chơi của các đội vẫn vinh dự được làng mời uống những chén rượu cay nồng để lấy lộc đầu năm kèm theo những cái bắt tay thân thiện và vui vẻ.

Quảng Trị: Hàng trăm trai tráng tranh nhau cướp cù cầu may  ảnh 7

Năm nay, lễ hội cướp cù ở hai làng có hơn 300 người tham gia. Trò chơi đã thu hút đông đảo thanh niên thậm chí cả cụ già, em nhỏ cũng háo hức gia nhập. Giữa bãi cát trắng, các trai tráng khỏe mạnh vẫn xoay trần và tranh giành nhau quyết liệt quả cù. Tuy đông người nhưng không ai có những hành động tranh đoạt bạo lực, đi ngược truyền thống thượng võ của hội.

Ông Mai Văn Sâm, Phó Bí thư xã Gio Mỹ cho biết trải qua bao thăng trầm của cuộc sống, người dân ở hai thôn An Mỹ và Cẩm Phổ vẫn còn lưu giữ được nhiều hoạt động văn hóa truyền thống như tục giã bánh giầy, làm bánh in, bánh khô trong ngày lễ, Tết và tổ chức hội cù đầu xuân.

Với người dân ở hai ngôi làng này dù làm ăn sinh sống ở đâu cũng mong ngóng đến này Tết cổ truyền để tham gia hội cù. Hội cướp cù vừa thể hiện tinh thần thi đấu thể thao, thượng võ và như một phong tục tập quán mang đậm bản sắc văn hóa của một làng quê Việt Nam.

TIN LIÊN QUAN
Cùng chuyên mục

Đọc thêm