“Bắt tay” để đảm bảo an sinh xã hội cho lao động di cư

(PLO) - “Cần ký kết những hiệp định song phương, đa phương giữa các quốc gia” là nhận định mà các chuyên gia đưa ra tại phiên thảo luận về chủ đề “tự do dịch chuyển lao động tại các nước ASEAN và các nước đang phát triển” vừa diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Ban chấp hành Hiệp hội An sinh xã hội ASEAN lần thứ 35 (ASSA 35) tại TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Các diễn giả trực tiếp trao đổi với đại biểu tham dự phiên thảo luận

Các diễn giả trực tiếp trao đổi với đại biểu tham dự phiên thảo luận

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia đã đưa ra nhận định, cuộc CMCN 4.0 đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự dịch chuyển lao động giữa các quốc gia. Đây là tín hiệu tích cực của thị trường lao động, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội (ASXH) và đảm bảo quyền lợi cho người lao động (NLĐ).

Theo ông Mohammed Azman (Tổ chức ASXH Malaysia), hiện NLĐ di cư khi đến làm việc ở một quốc gia khác thường chỉ quan tâm đến tiền lương và điều kiện làm việc, mà không quan tâm nhiều đến việc tham gia các chế độ bảo hiểm, tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN)… Đáng chú ý, lao động di cư là nữ đang chiếm tỉ lệ lớn với các công việc thiếu ổn định, thu nhập thấp như giúp việc gia đình, chăm sóc bệnh nhân, lao công, nông nghiệp… Điều này đòi hỏi các quốc gia cần nhanh chóng có những giải pháp để thay đổi nhận thức, đảm bảo quyền lợi cho đối tượng lao động di cư. Để làm tốt điều này, việc ký kết các hiệp định song phương, đa phương giữa các quốc gia về BHXH là điều kiện tiên quyết, quan trọng nhất.

Cùng chung quan điểm, ông Kim Young Eil- Giám đốc Trung tâm phụ trách các vấn đề quốc tế tại Hàn Quốc (NPS) - chia sẻ: “Để đảm bảo quyền lợi về ASXH cho lao động di cư, các quốc gia cần có hiệp định về ASXH với các quốc gia khác. Như Hàn Quốc hiện có lao động làm việc tại 194 quốc gia. Hàn Quốc có Hiệp định ASXH (SSA) ký kết với các quốc gia có NLĐ Hàn Quốc đến làm việc, nhằm giải quyết và đảm bảo các quyền lợi ASXH cho NLĐ khi làm việc ở nước ngoài hoặc sau khi về nước. Trong thực tế, nếu không có SSA, nhiều NLĐ sẽ bị thiệt thòi khi dịch chuyển lao động”.

Ông Kim Young Eil đưa ra minh chứng: Mộtsố NLĐ đã làm việc 8 năm tại Mỹ và đã nộp thuế ASXH với tổng số tiền 122.400 USD, nhưng do chưa đóng đủ thời gian tối thiểu 10 năm để hưởng chế độ hưu trí của Mỹ, nên không đủ điều kiện nhận lương hưu. Bà Kim làm cho một bệnh viện của Đức 30 năm và được nhận 1.000 Euro lương hưu từ Đức, nhưng sau khi quay lại Hàn Quốc thì số tiền lương hưu của Đức giảm xuống còn 700 Euro.

Tương tự, tại Châu Á, lao động Châu Á gặp khó khăn trong việc nhận quyền lợi hưu trí từ nước ngoài, vì thời gian được bảo hiểm của họ thường dưới 10 năm. Nếu một người đủ điều kiện nhận lương hưu ở một nước khác, nhưng lại quay lại nước mình, khoản lương hưu đó có thể bị giảm hoặc không được trả về nước đó.

“Có thể thấy, nếu không có SSA, thì NLĐ sẽ chịu rất nhiều thiệt thòi về ASXH. SSA sẽ giúp loại bỏ bảo hiểm kép, đóng ở cả 2 nước, giảm bớt gánh nặng tài chính đối với lao động ở nước ngoài hoặc những người tự làm việc ở nước ngoài. NLĐ đủ điều kiện nhận chế độ hưu trí thông qua tổng thời gian bảo hiểm và đảm bảo rằng công nhân nước ngoài được đối xử bình đẳng với công dân của nước ký kết hợp đồng…”- ông Kim Young Eil nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, việc ký kết các hiệp định về ASXH mang lại lợi ích to lớn cho NLĐ di cư. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết, để ký kết được các hiệp định này, còn gặp không ít rào cản, thách thức. Các hiệp định thường mất rất nhiều thời gian để hoàn thiện, ký kết, nhất là khi một số quốc gia không tìm được tiếng nói chung. Châu Á nói chung và ASEAN nói riêng có rất nhiều hệ thống, mô hình về ASXH  với sự khác biệt lớn. Bên cạnh đó, tại nhiều quốc gia, hệ thống ASXH cũng chưa hoàn thiện, độ bao  phủ còn thấp, nên chưa đủ nguồn lực hoặc thiếu kinh nghiệm trong bảo vệ quyền lợi cho lao động di cư.

Dẫn chứng từ Việt Nam, ông  Đinh Duy Hùng - Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam) chia sẻ: Trong xu thế dịch chuyển lao động, Việt Nam hiện có khoảng 500.000 người đi làm việc tại nước ngoài và con số sẽ tăng lên hàng trăm ngàn người mỗi năm. Tuy nhiên, mới có khoảng 6.000 người trong nhóm đối tượng này tham gia BHXH, trong khi chưa có phương pháp quản lý hiệu quả về BHXH…

Theo đó, để tìm lời giải cho bài toán đảm bảo ASXH đối với lao động di cư, tại phiên thảo luận các chuyên gia cho rằng, các quốc gia cần nhanh chóng ký kết các thỏa thuận song phương, đa phương về bảo vệ lao động di cư; loại bỏ các quy định về phân biệt đối xử quốc tịch; tuân thủ các nguyên tắc quốc tế về lao động di cư; giúp đỡ lao động di cư tiếp cận dần với các chính sách ASXH của quốc gia tiếp nhận lao động…

Phát biểu tổng kết phiên thảo luận, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu nhấn mạnh, các thông tin tại phiên thảo luận sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách ASXH của các quốc gia trong khu vực tiếp tục hoàn thiện chính sách của mình nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ và các lao động di cư.

Cùng chuyên mục
Thủy điện Thượng Nhật đã nghiêm túc nộp phạt đồng thời khẩn trương khắc phục tồn tại

Thủy điện Thượng Nhật đã nghiêm túc nộp phạt đồng thời khẩn trương khắc phục tồn tại

(PLVN) - Công ty CP đầu tư thuỷ điện Miền Trung Việt Nam, đơn vị quản lý, vận hành thuỷ điện Thượng Nhật đã nhanh chóng nộp 630 triệu đồng mà trước đó tỉnh Thừa Thiên Huế và Bộ Công Thương xử phạt. Đơn vị này cũng đang rất nỗ lực để khắc phục tồn tại và sai phạm trong thời gian vừa qua.
Đọc thêm